JLPT N2 дүрэм монголоор

N2 түвшний энэ хэллэг нь олон зүйлийг хийж туулсны, эсвэл удаан хугацаанд зовж эргэлзсэний эцэст эцсийн дүнд хүрснийг илэрхийлнэ. Үр дүн нь бараг үргэлж сөрөг, харамсалтай байдаг. Урьдчилсан үйл явц урт, төвөгтэй байсныг онцолдог тул зөвхөн нэг агшинд болсон зүйлд хэрэглэдэггүй.

Энэ үг хоёр буюу хэд хэдэн сонголтын аль нэгийг заахад хэрэглэгдэнэ ('эсвэл' гэсэн утга). Мөн өгүүлбэрийн эхэнд орж 'магадгүй, байж болох юм' гэсэн таамаглалын утгаар хэрэглэгддэг. 'または'-аас арай албан ёсны бөгөөд бичгийн хэлэнд илүү түгээмэл.

Энэ хэллэг нь ямар нэг сэтгэл хөдлөл, төлөв байдал хэт хэтэрсний улмаас ер бусын, ихэвчлэн сөрөг үр дагавар үүссэнийг илэрхийлнэ. 'Хэтэрхий их ...-аас болж' гэсэн утгатай. Ихэвчлэн баяр, гуниг, ядаргаа зэрэг сэтгэл хөдлөлийн нэр үг буюу үйл үгтэй хамт хэрэглэгддэг бөгөөд бичгийн хэлэнд илүү тохиолддог.

「ばかり」 нь 'зөвхөн, гагцхүү, дандаа' гэсэн утгатай бөгөөд нэг л зүйл хэт давамгайлж, өөр зүйл байхгүй/хийгдэхгүй байгааг онцолно. Ихэвчлэн сөрөг, шүүмжлэлтэй өнгө аястай (жишээ: 'дандаа тоглоом тоглодог' гэх мэт). 「〜てばかりいる」 хэлбэрээр 'байнга л тэрийг хийгээд байх' гэсэн утга гарна. Тоо хэмжээний дараа орвол 'орчим' (ばかり ≈ くらい) гэсэн өөр утга илэрхийлж болохыг анхаараарай.

Энэ хэллэг нь нэг тал руугаа тасралтгүй, улам бүр өөрчлөгдсөөр байгааг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн муудах, нэмэгдэх зэрэг сөрөг чиглэлийн өөрчлөлтийг хэлэх нь элбэг. Үйл үгийн толь бичгийн хэлбэрт залгаж 'зөвхөн ...-сээр л байна, тогтохгүй улам ...' гэсэн утга гаргадаг.

Энэ хэллэг нь 'зөвхөн ... төдийгүй, бүр түүнээс ч илүү' гэсэн утгаар нэмэлт зүйлийг онцлоход хэрэглэгдэнэ. Эхний хэсэгт нь ердийн ноцтой биш зүйл, хоёр дахь хэсэгт нь түүнээс илүү гэнэтийн буюу хүчтэй зүйлийг тавьдаг. Сайн ч муу ч утгаар хэрэглэж болох бөгөөд ихэвчлэн хүлээлтээс хэтэрсэн санааг илэрхийлнэ.

Зөвхөн нэг шалтгаан буюу нэг жижиг зүйлээс болж муу, харамсалтай үр дагавар бий болсныг илэрхийлдэг. Ярьж буй хүн ихэвчлэн харамсах, гэмших сэтгэлээ илэрхийлдэг онцлогтой. «Ингэхгүй байсан бол ийм болохгүй байсан» гэсэн өнгө аястай. Үйл үг/тэмдэг нэгийн энгийн хэлбэр, нэр үгэнд 「である」-аар залгана.

Нэг үйл явдал нэмэгдэх, өрнөх хэрээр өөр нэг үйл явдал ч мөн зэрэгцэн нэмэгдэх буюу өөрчлөгдөхийг илэрхийлдэг. Ижил үйл үг/тэмдэг нэгийг эхэлж ば-хэлбэрээр, дараа нь ほど-той хэлбэрээр давтан хэлдэг. И-тэмдэг нэгийн хувьд 「安ければ安いほど」, на-тэмдэг нэгийн хувьд 「便利なら（便利であれば）便利なほど」 гэх мэтээр хэлдэг.

Энэ хэллэг нь ёс зүй, нийтлэг ойлголт буюу зөв гэж үзсэний үүднээс 'хийх нь зүйтэй, хийх ёстой' гэдгийг илэрхийлнэ. 〜べきではない нь эсрэгээр 'хийх ёсгүй, хийх нь буруу' гэсэн утгатай. Энэ нь хувийн зөвлөгөө буюу ёс суртахууны үнэлэмжийг илэрхийлдэг тул хууль, дүрмээр заавал хийхийг хэлдэг 〜なければならない-аас өнгө аяс ялгаатай. する үйлд するべき буюу すべき хоёулаа зөв.

Энэ хэллэг нь ямар нэг зүйл онолын хувьд тохиолдох боломжтой эсвэл боломжгүй гэдгийг илэрхийлнэ. Үйл үгийн ます-хэлбэрийн үндэст залгана. Батлах хэлбэрийг うる буюу える гэж хоёр янзаар уншиж болох ч үгүйсгэх хэлбэрийг зөвхөн えない гэж уншина. Бичгийн болон албан ёсны хэлэнд илүү түгээмэл бөгөөд бодит ур чадвар бус, харин боломж, магадлалыг хэлдгээрээ 〜られる-ээс ялгаатай.

Энэ үг нь өмнө ярьсан сэдэвтэй холбоотой нэмэлт, лавлагаа маягийн мэдээллийг оруулахад хэрэглэгдэнэ. 'Дашрамд хэлэхэд, тэгэхэд' гэсэн утгатай. Гол сэдвээс хазайсан жижиг тайлбар, сонирхолтой нэмэлт мэдээллийг өгүүлбэрийн эхэнд тавьж оруулдаг ба яриа болон бичгийн аль алинд нь өргөн хэрэглэгддэг.

「ちっとも〜ない」 нь «огт», «ердөө ч» гэсэн утгатай, ямар нэг зүйл бараг огтхон ч болоогүй, мэдрэгдээгүйг хүчтэйгээр үгүйсгэхэд хэрэглэнэ. 「全然〜ない」-тэй ойролцоо боловч ярианы, сэтгэл хөдлөл илэрхийлсэн өнгө аястай. Голдуу гомдол, гайхшрал, сэтгэл дундуур байдлыг илэрхийлэхэд тохиромжтой бөгөөд төгсгөлдөө заавал үгүйсгэх хэлбэр (〜ない) дагалдана.

Ямар нэг шалтгаан, нөхцөлд (туршлага, статус, нэр хүнд гэх мэт) тохирсон, түүнд зохицсон сайн үр дүн гарсныг магтсан өнгөөр илэрхийлнэ: «...-ийн хэрэг л дээ, тийм болохоор зүй ёсоор» гэсэн санаа. Голдуу эерэг, биширсэн дүгнэлтэд хэрэглэгдэнэ. 「だけのことはある」 гэж адил утгаар бас хэлдэг.

「〜だけのことはある」 нь зарцуулсан хүчин чармайлт, өнгөрүүлсэн хугацаа, нэр хүнд зэрэгт нь яв цав тохирсон сайн үр дүн гарсныг сайшаан хэлэхэд хэрэглэнэ. «Дэмий хоосон байгаагүй, тийм байх нь зүйн хэрэг» гэсэн магтаалын утгатай. 「〜だけあって」-тэй ойролцоо боловч энэ нь голдуу өгүүлбэрийн төгсгөлд бие даан, дүгнэлт мэт орж ирдгээрээ ялгаатай.

「〜だけましだ」 нь нөхцөл байдал тийм ч сайн биш ч гэсэн, бүр дордохоос бол наад зах нь энэ хэмжээнд байгаа нь хавьгүй дээр гэдгийг илэрхийлнэ. «まし» нь «дор хаяж арай дээр» гэсэн утгатай тул муугаас муугийг харьцуулж, сэтгэл тайвшруулах, сайн талыг олж харах өнгө аястай. Голдуу таагүй нөхцөлд тайтгарал болгож хэлдэг.

Ямар нэг шалтгаан, нөхцлийн улмаас түүнд тохирсон үр дүн (ихэвчлэн хэвийн хэмжээнээс илүү хүчтэй) гарсныг заана: «яг тийм болохоор л үнэхээр илүү...» гэсэн санаа. Хүлээлтэд нийцсэн эсвэл эсрэгээрээ хүлээлтээс зөрсөн хариу үйлдлийг онцлоход хэрэглэдэг. Сайн ба муу аль ч үр дүнд хэрэглэгдэнэ.

「〜だけ」 нь хязгаар, хэр хэмжээг заах бөгөөд ялангуяа адил үйл үгийг давтаж 「〜たいだけ〜」, 「できるだけ」 хэлбэрээр хэрэглэхэд «болох чинээгээрээ, хүссэн хэрээрээ» гэсэн утга гарна. 「だけは」 хэлбэрээр бол «ядаж энэ нэгийг л заавал» гэж нэг зүйлийг тусгайлан онцлох утгатай болно. Хэр хэмжээ, хязгаарыг тодотгох нийтлэг дүрэм.

「だって」 нь ярианы хэл бөгөөд хэд хэдэн утгатай. Нэгд, нэр үгийн ард орж «...хүртэл, ...ч гэсэн» гэж онцлох (子供だって＝хүүхэд хүртэл). Хоёрт, өгүүлбэрийн эхэнд орж «учир нь, гэхдээ» гэж шалтаг, эсэргүүцэл илэрхийлэх. Маш дотно, ярианы өнгө аястай тул албан бичигт тохиромжгүй. Ихэвчлэн хүүхэд эсвэл ойр дотны хүмүүсийн ярианд элбэг тааралдана.

「〜でしかない」 нь «ердөө л ...төдий, ...-аас өөр юу ч биш» гэсэн утгатай, ямар нэг зүйлийг тун өчүүхэн, ач холбогдол багатай гэж дорд үзэн, хязгаарлаж үнэлэхэд хэрэглэнэ. 「〜にすぎない」-тэй ойролцоо боловч илүү дүгнэлт, сэтгэл хөдлөл, хүлцэшгүй байдал илэрхийлсэн өнгө аястай. Голдуу нэр үгийн ард орж, «дан ганцхан тийм л зүйл» гэдгийг онцолно.

Эхний зүйлийг үгүйсгээд, бодит байдал түүнээс эрс өөр буюу ихэвчлэн илүү хүчтэй эсрэг утгатай болохыг онцлоход хэрэглэнэ. «...байтугай, харин ч эсрэгээрээ...» гэсэн санааг илэрхийлж, хүлээлтийг бүрэн няцаана. Хоёр дахь хэсэгт ихэвчлэн эхнийхээс эрс ялгаатай, гэнэтийн агуулга орно.

Нөхцөл байдлын улмаас ямар нэг зүйлийг хийх боломж, цаг зав, сэтгэлийн тэнхээ огт байхгүй болохыг хүчтэй илэрхийлнэ. Ихэвчлэн завгүй, яаралтай, эсвэл хүндрэлтэй байдлын улмаас тухайн үйлийг хийх ямар ч боломжгүй гэдгийг хэлдэг. «...хийх биш ээ» гэсэн хатуу үгүйсгэлийн өнгөтэй.

「どうやら」 нь хоёр үндсэн утгатай. Нэгд, «...бололтой, ...юм шиг байна» гэж тодорхой бус таамаг, эргэлзээ илэрхийлж, голдуу 「〜らしい」, 「〜ようだ」-тай хамт орно. Хоёрт, «яаж ийгээд, ямар нэгэн байдлаар» гэж арай хийж бүтсэн зүйлийг заана. Бүрэн итгэлгүй, барагцаалсан өнгө аястай үг бөгөөд ажиглалт, шинж тэмдэгт тулгуурлан дүгнэхэд тохиромжтой.

「どうせ」 нь «ямар ч байсан үр дүн нэгэн адил» гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн, голдуу бууж өгсөн эсвэл шантарсан өнгө аястай үг юм. «Хэрхэвч өөрчлөгдөхгүй, тэгэхээр...» гэж урьдаас тогтсон дүгнэлтийг илэрхийлдэг тул заримдаа сэтгэл дундуур, цөхрөнгөө барсан, заримдаа эсрэгээрээ шийдэмгий аястай байж болно. Ярианы хэлэнд элбэг хэрэглэгдэнэ.

「〜つつ」 нь хоёр утгатай албан ёсны, бичгийн хэлний нөхцөл юм. Нэгд, «...зэрэгцэн, ...нгаа» гэж нэгэн зэрэг хийгдэх хоёр үйлийг заана (「〜ながら」-ийн албан хувилбар). Хоёрт, ялангуяа 「〜つつも」 хэлбэрээр «...ч атлаа, ...боловч» гэж эсрэг тэсрэг утгыг илэрхийлнэ. Голдуу үйл үгийн ます-үндэст залгана. Бичгийн, нягт нямбай өнгө аястай.

Нэг үйл явц буюу өөрчлөлт тасралтгүй, аажмаар явагдаж байгааг илэрхийлнэ. 〜ている-тэй төстэй боловч "тодорхой чиглэлд урагшилсаар байгаа" гэсэн утгыг онцолсон, бичгийн өнгөтэй. Ихэвчлэн өсөх, буурах, өөрчлөгдөх зэрэг хувьсал заасан үйл үгтэй хэрэглэгддэг.

「再び（ふたたび）」 нь «дахин, дахиад нэг удаа» гэсэн утгатай албан ёсны, бичгийн өнгө аястай дайвар үг юм. 「また」-тай утгаараа ойролцоо боловч илүү тансаг, нягт нямбай тул мэдээ, бичвэр, албан яриа, түүхэн өгүүлэмжид тохиромжтой. Өмнө нэг удаа болсон зүйл дахин давтагдахыг заана. Энгийн ярианд «また» илүү байгалийн сонсогддог.

Энэ хэллэг ямар нэг үйлдлийг хийх "арга барил, янз байдал, хэв маягийг" заана. Монголоор "...байдлаар, ...маягаар, ...янзаар" гэж орчуулагдана. こんな・そんな・あんな・どんな зэрэгтэй хамт こんなふうに (ийм байдлаар), どんなふうに (ямар байдлаар) хэлбэрээр их хэрэглэгддэг. Мөн 「名詞＋風に」 хэлбэрээр "тийм маягийн, тэр загварын" гэсэн утга илэрхийлнэ.

Энэ хэллэг ямар нэг зүйл (тохиолдол, үйл явдал) нь шинэ үйлдэл, өөрчлөлт эхлэх "түлхэц, эхлэлийн цэг" болсныг заана. 「〜をきっかけに(して)」 хэлбэрт хүн санаатайгаар тэр боломжийг далимдуулсан өнгө аястай, 「〜がきっかけで」 хэлбэрт "...-аас болж, ...-аас эхлэн" гэсэн илүү шалтгаан-үр дагаврын утгатай. Ихэвчлэн эерэг буюу амьдралд эргэлт авчирсан үйл явдлын тухай ярихад хэрэглэдэг.

Үйл үгийн ます-хэлбэрийн үндэст залгаж, тухайн үйлдлийг хийх нь "маш хэцүү, бараг боломжгүй" гэсэн утга илэрхийлнэ. Энэ нь биеийн хүчээр хийхэд хэцүү (にくい) гэхээсээ илүү сэтгэл санаа, нөхцөл байдлын улмаас хийхэд бэрх гэсэн утгатай. 信じがたい (итгэхийн аргагүй), 理解しがたい (ойлгоход бэрх), 想像しがたい (төсөөлөхийн аргагүй) зэрэг тогтсон хэллэгүүдэд их тааралдана. Албан ёсны, бичгийн хэлэнд илүү тохиромжтой.

Энэ дагавар нь хэн нэгний дотоод мэдрэмж, сэтгэл санааг гадаад төрх байдлаар нь «〜гэх шинжтэй харагдаж байна» гэж илэрхийлдэг. Ихэвчлэн мэдрэмж заасан тэмдэг нэг, нэр үгэнд залгаж 楽しげ (баяртай маягтай), 寂しげ (гунигтай шинжтэй) зэрэг үг үүсгэдэг бөгөөд гарсан үг нь な-тэмдэг нэрийн адил хувирна. Утга зохиолын өнгө аястай.

Нэр үг буюу үйл үгийн ます-үндэст залгаж, ямар нэг байдал, шинж тэмдэг "бага зэрэг илэрч, тийм хандлагатай байгааг" заана. Монголоор "бага зэрэг ...шинжтэй, жаахан ...маягтай" гэж орчуулна. Ихэвчлэн сөрөг буюу таагүй байдалд хэрэглэдэг: 風邪ぎみ (томуу хүрэх шинжтэй), 疲れぎみ (бага зэрэг ядарсан янзтай), 太りぎみ (жаахан таргалсан маягтай). な-тэмдэг нэр шиг хувирна.

Энэ нь тоо хэмжээний "ойролцоо хэмжээ" (...орчим, ...гаруй), эсвэл харьцуулж жишээ татах (...шиг, ...хэр зэрэг) утгатай. Бас "наад зах нь, ядаж л энэ хэр зэргийг" гэсэн доод хязгаарыг онцлох утгатай хэрэглэгддэг. Энэ үед ихэвчлэн "энэ нь тийм ч хэцүү биш, өчүүхэн зүйл" гэсэн дорд үзэх өнгө аяс орно. ぐらい ба くらい нь утгын ялгаагүй, дуудлагын хувилбар.

Энэ дайвар үг ярьж байсан зүйлийнхээ "эсрэг тал, урвуу байдлыг" заахад хэрэглэгдэнэ. Монголоор "харин эсрэгээрээ, оронд нь" гэж орчуулна. Хүлээж байсан үр дүнгээс эсрэг үр дүн гарсныг, эсвэл нэг талыг хэлээд эсрэг талаас нь дүгнэхэд тохиромжтой. Жишээ нь "тусалъя гэснээ улам саад болох" мэт хүлээлтийн эсрэг нөхцөл байдлыг тодотгоно.

Энэ нь 「〜げ」-ийн өгүүлэхүүн болсон хэлбэр бөгөөд ямар нэг сэтгэлийн байдал, шинж төрх "тийм мэт харагдаж, илэрч байгааг" батлах утгатай. Монголоор "...шинжтэй (харагдаж) байх, ...маягтай байх" гэж орчуулна. 〜げである нь бичгийн, албан ёсны өнгөтэй; ярианы хэлэнд 〜げだ хэлбэр илүү түгээмэл. ある, ない зэрэг үгэнд орж 自信ありげ (өөртөө итгэлтэй янзтай), 意味ありげ (учиртай мэт) болдог.

Энэ хэллэг нэг зүйлийн "хоёр эсрэг тал, давуу ба сул талыг" зэрэгцүүлэн харьцуулахад хэрэглэгдэнэ. Монголоор "нэг талаараа..., нөгөө талаараа..." гэж орчуулна. Ихэвчлэн нэг талын эерэг, нөгөө талын сөрөг шинжийг хослуулан илэрхийлдэг. 一面・半面 гэж бичих нь бий. Бичгийн болон албан ёсны хэлэнд түгээмэл.

Энэ дайвар үгийн хоёр гол хэрэглээ бий. Нэгдүгээрт, асуулт буюу эргэлзээтэй өгүүлбэрт орж "ер нь үнэхээр ...болох болов уу?" гэсэн эргэлзээ, гайхалыг хүчтэй болгоно. Хоёрдугаарт, өгүүлбэрийн эхэнд орж "яг бодсончлон, хүлээж байсанчлан" гэсэн утга илэрхийлнэ. Эхний утгад ихэвчлэн 〜だろうか, 〜のか зэрэг асуултын хэлбэртэй хамт хэрэглэгдэнэ.

Энэ бүтэц бодит байдал дээр биелээгүй нөхцөл байдлын тухай "хэрэв ...сэн бол ...байх байсан" гэж харамсах, гомдох, хүсэх сэтгэлийг илэрхийлнэ. のに нь "...байх байсан атал болоогүй" гэсэн харамслыг онцолно. Бодит байдалд тэр зүйл болоогүй учраас ихэвчлэн өнгөрсөн цагийн харамсал, эсвэл бодит бус хүслийг илтгэнэ. 〜たら〜のに хэлбэрээр ч мөн хэрэглэгдэнэ.

Энэ дайвар үг "төгс бус ч гэсэн ямар нэг хэмжээнд хийсэн, наад захын шаардлагыг хангасан" гэсэн утгатай. Монголоор "ямар ч байсан, нэг ёсондоо, бүрэн биш ч гэсэн" гэж орчуулна. Бас "баталгаагүй ч болов хийчихье, болзошгүй зүйлд бэлдэж" гэсэн утгаар хэрэглэгдэнэ. Юмыг бүрэн дүүрэн биш, харин болж өнгөрөх хэмжээнд хийсэн өнгө аяс ордог.

Энэ хэллэг "нэг удаа ...болсон бол, түүнд тохирох үр дагавар, үүрэг заавал дагах ёстой" гэсэн логик дүгнэлтийг илэрхийлнэ. Монголоор "...болсон бол лав/заавал, ...болсон учраас" гэж орчуулна. Ард нь ихэвчлэн 〜べきだ, 〜なければならない, 〜つもりだ зэрэг үүрэг, шийдвэр, шаардлагын илэрхийлэл орно. 〜からには хэллэгтэй утга ойролцоо.

Энэ хэллэг ямар нэг хэмжүүр, хүлээлт, жишгийг "түүнээс ч давсан, илүү их" гэж харьцуулан илэрхийлнэ. Монголоор "...-аас илүүгээр, ...-аас ч хэтэрсэн хэмжээнд" гэж орчуулна. Ихэвчлэн 思った以上に (бодсоноос илүү), 予想以上に (хүлээснээс илүү) зэрэг хэлбэрээр, хүлээж байснаас давсан байдлыг онцлоход их хэрэглэгдэнэ. 必要以上に (хэрэгцээнээс хэтэрсэн) гэх мэт.

Энэ дайвар үг ямар нэг зүйл "ямар ч урьдчилсан шинж тэмдэг, бэлтгэлгүйгээр гэнэт, шууд эхэлсэн" гэдгийг заана. Монголоор "гэнэт, шууд, дайралдан" гэж орчуулна. 急に-тэй ойролцоо боловч いきなり нь "завсрын шат алгасаж, огцом шууд" гэсэн өнгө аяс илүү хүчтэй. Ихэвчлэн гэнэтийн, гайхалтай, заримдаа таагүй үйлдлийг дүрслэхэд хэрэглэгдэнэ.

Аливаа үйлдлийг завсарлахгүйгээр, нэг дор, нэг л хүчээр гүйцэтгэхийг илэрхийлдэг үг. Жишээ нь нэг балга ундааг нэг амьсгаагаар уух, ажлыг хэсэгчилэхгүйгээр нэг дор дуусгах гэх мэт. Хурдан, эрчтэй, тасралтгүй байдлыг онцлох утга агуулна.

Нэг зүйлийн зэрэгцэн оршдог хоёр өөр тал, эсвэл эсрэг тэсрэг хоёр талыг харьцуулан гаргахад хэрэглэдэг. Нэг субьектын хоёр өөр шинж чанар, эсвэл хоёр өөр субьектын зэрэгцээ үйлдлийг харуулна. ‘一方’ нь өгүүлбэрийн төгсгөлд эсвэл холбоос үг шиг өгүүлбэрийн эхэнд орж болно.

Аливаа байдал зөвхөн нэг чиглэлд тасралтгүй өсөх буюу буурсаар байгааг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн муудах, нэмэгдэх, буурах зэрэг зогсолтгүй өрнөж буй хандлагыг харуулна. Голдуу сөрөг буюу санаа зовоосон утгатай нөхцөлд хэрэглэгддэг.

Ерөнхийдөө хүмүүсийн ингэж нэрлэж заншсан, нийтээр ийн ярьдаг гэдгийг тэмдэглэхэд хэрэглэгддэг тодотгол үг. Нэр үгийн өмнө орж ‘гэж нэрлэгддэг’, ‘гэдэг тэр’ гэсэн утга өгнө. Тухайн ойлголтыг танил нэр томьёогоор тайлбарлах, эсвэл иш татах үед түгээмэл хэрэглэнэ.

Удаан хүлээж байсан зүйл эцэст нь ирж байгаа, эсвэл ямар нэг чухал мөч ойртон болж байгааг илэрхийлэх дайвар үг. Мөн байдал улам бүр гүнзгийрч байгааг ч заана. Сэтгэлийн хөдөлгөөн, хүлээлт ихтэй мөчид түгээмэл хэрэглэдэг.

Нэр үгэнд залгаж ‘тухайн талаас нь авч үзвэл’, ‘тухайн үүднээс’ гэсэн утга өгдөг дагавар. Жишээ нь хууль ёсны хувьд, эрүүл мэндийн талаасаа, ажил үүргийн хувьд гэх мэт ямар нэг өнцгөөс ярьж байгааг заана. Албан ёсны болон бичгийн хэлэнд түгээмэл хэрэглэгддэг.

Бодит байдалд тийм биш атал ‘яг л тэр юм шиг’ гэж адилтган дүрслэхэд хэрэглэдэг. ‘ようだ’-аас илүү хүчтэй, бараг бодитой мэт сэтгэгдэл төрүүлэх дүрслэлийн өнгө аястай. Утга зохиолын болон яруу хэллэгт түгээмэл тааралддаг.

Нэг үйл болж дуусмагц бараг зэрэгцэн өөр нэг үйл шууд тохиолдсоныг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн гэнэтийн, гайхмаар хурдан өөрчлөлтийг харуулах ба эхний үйлийг өгүүлэгч өөрөө хийгээгүй (ажиглаж буй) тохиолдолд хэрэглэнэ. Төгсгөлд нь өнгөрсөн цаг буюу гайхшралын утга ихэвчлэн ирдэг.

Ямар нэг зүйлийг хийх боломжгүй, эсвэл нөхцөл байдал, сэтгэл санааны улмаас хийхэд хүндрэлтэй гэдгийг эелдэг, албан ёсоор илэрхийлдэг. Энгийн 「できない」-ийн зөөлөн, албан ёсны хувилбар бөгөөд үйлчилгээ, бизнес орчинд их хэрэглэдэг. 「分かりかねます」гэвэл 'мэдэхэд хэцүү байна / мэдэхгүй байна'-г эелдгээр илэрхийлж байгаа хэрэг.

Ямар нэг сөрөг, хүсэмгүй зүйл тохиолдох магадлалтай, болж мэдэх гэдгийг анхааруулах өнгө аястай илэрхийлдэг. Зөвхөн муу, аюултай үр дагаврын тухай ярихад хэрэглэдэг бөгөөд 「〜かねる」-ийн эсрэг утгатай гэдгийг андуурахгүй байх хэрэгтэй. 「事故を起こしかねない」гэвэл осол гаргаж болзошгүй гэсэн санаа.

Өгүүлэгчийн мэдэж, харж, сонсож, шалгаж буй хязгаарлагдмал мэдээллийн хүрээнд дүгнэлт гаргахад хэрэглэдэг. ‘Миний мэдэх хэрээр’, ‘харж байгаагаар бол’ гэсэн утгатай. Харах (見る), сонсох (聞く), мэдэх (知る), судлах (調べる) зэрэг үйл үгтэй хослон ихэвчлэн орно.

Тодорхой нэг нөхцөл байдал хадгалагдан үргэлжилж буй хугацаанд дараагийн зүйл бас үнэн байх буюу хэвээр байна гэдгийг илэрхийлдэг. ‘... байгаа цагт’, ‘... л бол’ гэсэн утгатай. Энэ нь өмнөх ‘мэдээллийн хүрээ’-ний 限り-ээс ялгаатай нь цаг хугацаа/нөхцөлийн үргэлжлэлийг заана.

Хоёр үндсэн утгатай: нэгд, нэг зүйлийн оронд өөр зүйлийг солин хийх (орлуулах); хоёрт, нэг зүйлийг хийсний хариуд тэнцвэржүүлэх өөр зүйл байх (нөхөн төлбөр, тэнцвэр). Контекстээс хамаарч ‘оронд’ эсвэл ‘хариуд нь’ гэж орчуулагдана.

Шалтгааныг онцлон чухалчилж ‘яг тийм учраас, өөр шалтгаан биш‘ гэдгийг тодотгоход хэрэглэдэг. Энгийн ‘から’-аас илүү хүчтэй, өгүүлэгчийн итгэл, хүсэл эрмэлзлийг харуулах өнгөтэй. Ихэвчлэн төгсгөлд нь ‘のだ／んです’ дагалдаж шалтгааныг улам тодотгоно.

Хоёр үндсэн утгатай. Нэгдүгээрт, хамгийн анхан шатны жишээг авч 'үүнээс нь л харахад бусад нь ч мэдээж' гэсэн санаа илэрхийлнэ: 「見た目からして高そうだ」гэвэл харагдах байдлаас нь л харахад үнэтэй юм шиг. Хоёрдугаарт, дүгнэлтийн үндэслэлийг заана: 「この様子からして」гэвэл 'энэ байдлаас нь дүгнэвэл'. Ихэвчлэн сөрөг буюу шүүмжлэлтэй өнгө аястай.

Ямар нэг шалтгаан, нөхцөлийг дурдаад, түүнээс «логикоор гарах ёстой» дүгнэлт нь үнэндээ заавал зөв биш гэдгийг хэлэхэд хэрэглэнэ. Голдуу ард нь «〜ない», «〜わけではない», «〜とは限らない» зэрэг үгүйсгэх хэллэг дагалдана. Монголоор «...гэснээр л... гэсэн үг биш», «...болгоороо... гэсэн үг биш» гэж орчуулна.

Ямар нэг зүйл «тийм болсон/шийдсэн учраас» түүнд тохирсон, шийдэмгий үйлдэл, үүрэг, шийдвэр зайлшгүй дагах ёстой гэдгийг онцлоход хэрэглэнэ. Ард нь голдуу «заавал хийнэ», «...ёстой», «...тийш зүтгэнэ» гэсэн хүчтэй санаа, шийдвэр илэрхийлэх үг ордог. «からは» нь арай албан, бичгийн өнгөтэй хувилбар.

Ямар нэг байр суурь, өнцөг, эсвэл шалгуур үндэслэлээс харж дүгнэлт гаргахад хэрэглэнэ. Хүн, бүлэг хүний нүдээр харсан үнэлгээ, эсвэл нотолгоо/баримтаас үндэслэн таамаглах хоёр утгатай. Монголоор «...талаас нь авч үзвэл», «...нүдээр харахад», «...-аас дүгнэхэд» гэж буулгана.

Ямар нэг зүйл болох «магадлал, боломж» байгааг илэрхийлдэг нэр үг бөгөөд «〜可能性がある／高い／低い» хэлбэрээр өргөн хэрэглэнэ. Хараахан тодорхой болоогүй ч болж мэдэх зүйлийн талаар ярихад тохиромжтой. Монголоор «...магадлалтай», «...боломж бий/өндөр/бага» гэж орчуулна.

Ямар нэг байдал, шинж бага зэрэг мэдрэгдэж, тийм «маягтай, янзтай» болж байгааг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн төдийлөн сайн биш, бага зэрэг сөрөг буюу таагүй төлөв байдалд хэрэглэдэг (жишээ нь ядрах, ханиад хүрэх, оройтох). Монголоор «жаахан ...маягтай», «бага зэрэг ...хандлагатай» гэнэ.

Хоёр үндсэн утгатай. Нэгдүгээрт, «〜たきり» хэлбэрээр нэг үйл хийгдсэний дараа тэр төлөв өөрчлөгдөлгүй үргэлжилж, хүлээж байсан дараагийн үйл болохгүй байгааг (...сан чигээрээ, ...сан хэвээрээ) илэрхийлнэ. Хоёрдугаарт, тоо/нэр үгийн ард ороод «зөвхөн, ганцхан» (=だけ) гэсэн хязгаарлах утга өгнө.

Энэ хэллэг нь ярьж буй зүйлийг бусдаас тусгайлан ялгаж онцолж, «бусад нь биш, яг энэ» гэдгийг хүчтэй тодотгодог. Жишээ нь «今度こそ» (энэ удаад л заавал), «あなたこそ» (та л харин), «だからこそ» (тийм болохоор л) зэргээр түгээмэл хэрэглэгддэг. Эерэг, шийдэмгий өнгө аяс агуулдаг.

«А нь үнэн боловч (харин) Б» гэсэн хүлээн зөвшөөрөн-зөрчүүлэх бүтэц. «〜こそ〜が» нь А-г онцлон хүлээн зөвшөөрөөд дараа нь түүнтэй зөрчилдсөн санааг хэлнэ. «〜こそすれ» нь арай албан, бичгийн хэлбэр бөгөөд «зөвхөн А л болохоос Б огт биш» гэсэн хүчтэй санаа дамжуулна (ард нь ихэвx үгүйсгэл).

Энэ хэллэг нь ярьж буй хүний гүн гүнзгий сэтгэл хөдлөл — баяр баясгалан, гуниг, гайхшрал, харамсал зэргийг хүчтэйгээр илэрхийлдэг. Ихэвчлэн どんなに, なんと, どれほど зэрэг асуултын үгтэй хамт орж, «ямар их 〜вэ!» гэсэн анхаарлын утга өгдөг. Бодит асуулт биш, мэдрэмжээ цухуйлгасан илэрхийлэл юм.

Энэ хэллэг нь ямар нэг баримт, нөхцөл байдлыг шалтгаан, үндэслэл болгон дурдаж, түүнээс гарах дүгнэлт, үр дүнг тайлбарлахад хэрэглэгддэг. Ихэвчлэн нэрийн гарал үүсэл, шалтгааныг тайлбарлах, эсвэл ямар нэг дүгнэлт хийх үед ашиглана. «〜ということが理由で» гэсэнтэй ойролцоо утгатай, нэлээд албаар өнгөтэй.

Энэ хэллэг нь хэн нэгэнд зөвлөгөө өгөх, ямар нэг асуудлыг шийдэх хамгийн зөв арга нь юу болохыг шууд хэлэхэд хэрэглэгддэг. «Хамгийн зөв арга бол 〜хийх явдал юм» гэсэн утгатай бөгөөд ихэвчлэн багш, ах дүү гэх мэт ахмад хүн залууст зөвлөхөд тохиромжтой. Үгүйсгэх хэлбэр нь «〜ないことだ» болж «〜хийхгүй байх нь зүйтэй» гэсэн утга өгнө.

Энэ хэллэг нь хоёр хүн хоёулаа сайн мэддэг тодорхой нэг хүн (эсвэл зүйл)-ийн зан төлөв, дадал зуршлыг үндэслэн «тэр хүн ийм учраас лав 〜байх» гэж таамаглахад хэрэглэдэг. Урд талд нь ихэвчлэн хүний нэр буюу «あの人の» гэх мэт хүнийг заасан үг орж, ард нь итгэлтэй таамаглал ордог.

Энэ хэллэг нь ямар нэг үйлдэл огт хийгдээгүй байхад өөр нэг үйлдэл явагдсан гэдгийг илэрхийлдэг, бичгийн өнгө аястай хэллэг юм. «〜ないで»-тэй утга ойролцоо ч, илүү албаар, бичгийн хэлэнд тохиромжтой. Ихэвчлэн «зогсолтгүй», «амралтгүй», «өөрчлөгдөлгүй» гэх мэт тасралтгүй байдлыг онцлоход хэрэглэдэг.

Ярьж буй хүний мэдрэмж, үнэлгээг өгүүлбэрийн эхэнд гаргаж, «...д гэвэл, гайхалтай нь / харамсалтай нь» гэх мэтээр тэр сэтгэгдлийг урьдчилан онцлоход хэрэглэнэ. Өмнө нь голдуу мэдрэмж заасан тэмдэг нэр (うれしい, 残念な, 驚いた гэх мэт) ордог. Монголоор «...нь гайхалтай нь», «харамсалтай нь» гэж буулгана.

Энэ хэллэг нь дүрэм журам, төлөвлөгөө, гэрээ хэлэлцээр, нийгмийн заншил зэргээр тогтоогдсон, хэвшсэн зүйлийг илэрхийлдэг. Тухайн хүний хувийн шийдвэр биш, гадны нөхцөл, дүрмээр тогтсон зүйл гэдгийг онцолно. «〜ことになる»-ийн үргэлжилсэн хэлбэр бөгөөд тогтсон төлөв байдлыг заана.

Энэ хэллэг нь ямар нэг үйлдэл хийх нь огт шаардлагагүй, хэрэггүй гэдгийг илэрхийлж, ихэвчлэн хэн нэгнийг тайвшруулах, зориг өгөх, зөвлөхөд хэрэглэдэг. «〜する必要はない»-тэй ойролцоо утгатай. Жишээ нь санаа зовж буй хүнд «санаа зовох хэрэггүй» гэж тайтгаруулахад тохиромжтой.

Хоёр гол утгатай: нэгдүгээрт «...хийхгүй байх, бараг ...биш байх» гэсэн ярьж буй хүний хүчтэй сөрөг таамаг (≒〜ないだろう), хоёрдугаарт «...дахиж хэзээ ч хийхгүй» гэсэн хүчтэй сөрөг шийдэл, зориг (≒〜ないつもりだ). Албан ёсны, бичгийн буюу арай хуучирсан өнгө аястай. I бүлгийн үйл үгэнд толь бичгийн хэлбэрт, II бүлгийнд үндэс эсвэл толь бичгийн хэлбэрт, 「する→するまい／すまい」, 「来る→来るまい／来まい」 болно.

"〜まいか" нь "тэгэх вий, тийм биш болов уу" гэсэн эргэлзээ, санаа зовол, эсвэл сэжиглэлийг илэрхийлдэг бичгийн өнгө аястай хэлбэр. Ихэнхдээ "〜のではないか", "〜のではあるまいか" хэлбэрээр илрэх ба муу зүйл болчих вий гэсэн болгоомжлолыг заана. Бас "〜ようか〜まいか" хэлбэрээр "тэгэх үү, эс тэгэх үү" гэсэн эргэлзээг илэрхийлдэг.

"〜向き" нь тухайн зүйл аль нэг хэсэг хүн, зорилго, нөхцөлд байгалийн жамаар тохирч, таарч байгааг заана (зориуд хийгээгүй ч тохирдог гэсэн утга). Жишээ нь "子供向き" гэвэл хүүхдэд тохиромжтой гэсэн үг. Мөн "南向き" мэт чиглэл (зүг) заасан утгатай. "〜向け"-ээс ялгаатай нь "向け" нь зориуд тэр зорилгод зориулж хийсэн гэдгийг онцолдог.

"〜向け" нь тухайн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ, агуулгыг ямар нэг тодорхой бүлэг хүн, зах зээл, орон руу зориуд зориулж хийсэн гэдгийг заана. Жишээ нь "初心者向け" гэвэл анхан шатныханд зориулсан гэсэн үг. "〜向き" нь "байгалийн жамаар тохирсон" гэсэн утгатай бол "〜向け" нь "зориуд тэр зорилгоор бүтээсэн" гэдгийг онцолдог гэдгээрээ ялгаатай.

Энэ хэлбэр нь нэг сэдвийн доор ижил төрлийн хоёр болон түүнээс дээш зүйлийг зэрэгцүүлэн жагсааж, "энэ ч тийм, тэр ч бас тийм" гэдгийг онцлоход хэрэглэгддэг. Сайн талыг ч, муу талыг ч хамтад нь дурдах буюу олон жишээ нэгэн зэрэг байгааг харуулна. Үйл үгийн хувьд "〜ば", нэр үг/на-тэмдэг нэрийн хувьд "〜なら" хэлбэрийг ашигладаг.

"〜もかまわず" нь ердийн бол анхаарах ёстой зүйлийг (бусдын нүд, дүрэм, өөрийн биеийн байдал г.м.) огт хайхрахгүй, тоохгүйгээр ямар нэг үйлдэл хийж байгааг илэрхийлнэ. Ихэнхдээ хэвийн бус, бусдын анзаарах ёстой зан үйлийг шүүмжилсэн буюу гайхсан өнгө аястай хэрэглэгддэг. "〜を気にしないで" гэсэн утгатай ойролцоо.

"〜ものか" нь "яасан ч тэгэхгүй, хэзээ ч тийм байх вэ дээ" гэсэн ярьж буй хүний хүчтэй татгалзал, эсэргүүцэл, цухалдлыг илэрхийлдэг сэтгэл хөдлөлийн хэлбэр. Асуултын хэлбэртэй боловч утгаараа эсрэгээ буюу хүчтэй үгүйсгэл болдог (риторик асуулт). "〜もんか" нь ярианы зөөлрүүлсэн хэлбэр. Ихэвчлэн уур уцаар, дургүйцлийг агуулна.

Илтгэгч ямар нэг зүйлээс гүн сэтгэгдэл авч, түүнд тийм нэгэн онцгой чанар, мэдрэмж байгааг хүлээн зөвшөөрч буйг илэрхийлнэ. Шууд тоо баримтаар нотлохын оронд "үнэхээр ...мэдрэмж төрүүлдэг юм байна" гэсэн сэтгэгдэл, үнэлгээг дамжуулдаг. Ихэвчлэн сэтгэл хөдөлгөм, гайхалтай, гүн гүнзгий зүйлийн талаар хэлэхэд хэрэглэгдэнэ.

"〜ものだ" нь нийгэмд хүлээн зөвшөөрөгдсөн ерөнхий үнэн, мөн чанар, эсвэл ёс суртахууны хэм хэмжээг (ер нь тэгдэг, тэгэх ёстой) илэрхийлдэг. "〜ものではない" нь түүний эсрэг буюу "тэгэх ёсгүй, тэгдэггүй юм" гэсэн зөвлөгөө, сургамжийг заана. Мөн өнгөрсөн зүйлийг дурсан "урьд нь ер нь тэгдэг байсан" гэх утгаар бас хэрэглэгддэг.

"〜ものだから" нь ямар нэг үйлдэл, үр дүнгийн шалтгааныг тайлбарлахдаа, ялангуяа өөрийгөө зөвтгөх, уучлал гуйх, эсвэл шалтаг хэлэх өнгө аястай хэрэглэгддэг. "Тэгсэн болохоор тэгчихсэн юм, өөр аргагүй байсан" гэсэн санааг агуулна. "〜から"-аас илүү сэтгэл хөдлөлтэй, биеэ өмгөөлсөн өнгөтэй. Ярианд "〜もので", "〜もんだから" хэлбэрээр ч хэрэглэгддэг.

Ихэвчлэн чадварын хэлбэртэй үйл үгтэй хослон, бараг боломжгүй мэт зүйлийг "хэрэв чадах юм бол хийгээч дээ" гэж хүсэх, мөрөөдөх утгыг илэрхийлнэ (хүрэхийн аргагүй хүсэл). Бас [意向形＋ものなら] хэлбэрээр "хэрэв ...гэж завдвал (муу үр дагавар гарна)" гэсэн сэрэмжлүүлэх утгатай хэрэглэгддэг. Эхний утга нь хамгийн түгээмэл.

Эхний өгүүлбэрт хэлсэн зүйл үнэн боловч, дараа нь хүлээгдэж буй үр дүн гараагүй буюу эсрэгээр болсныг илэрхийлдэг эсрэгцүүлэх холбоос юм. "...гэдгийг хүлээн зөвшөөрч байгаа ч, бодит байдал өөр" гэсэн санаатай. けれども-той утгын хувьд төстэй боловч арай албан ёсны, бичгийн хэлэнд илүү тохиромжтой. とはいうものの хэлбэрээр өгүүлбэрийн эхэнд ч ордог.

Өгүүлбэрийн төгсгөлд орох "〜もの／もん" нь яагаад тэгсэн талаар шалтгаан, тайлбараа эелдгээр буюу зарим талаар гомдсон, гонсойсон өнгө аястай хэлэхэд хэрэглэгддэг ярианы хэлбэр. Ихэвчлэн хүүхэд, эмэгтэйчүүд ихэвчлэн хэрэглэдэг бөгөөд "тэгэх нь ойлгомжтой биз дээ, тэгэхгүй яахав" гэсэн санаа агуулна. Голдуу "〜だって〜もの" хэлбэрээр зөвтгөх өнгөтэй гарна.

"〜もしないで" нь "тэр зүйлийг хийх ч үгүйгээр, оролдох ч үгүйгээр" гэсэн утгатай бөгөөд ихэвчлэн "туршиж ч үзэлгүй" гэх мэт шүүмжилсэн өнгө аястай хэрэглэгддэг ("も" нь онцлох үүрэгтэй). "〜もしないうちに" нь "тэр зүйл хийгдэж ч амжаагүй байтал шууд (өөр зүйл болчихов)" гэсэн утгатай. Хоёулаа "も"-оор үйлдлийн дутагдал, эс хийснийг онцолдог.

Гурван хэлбэр гурвуулаа жишээ дурдах буюу ямар нэг зүйлийг үл тоомсорлох, доош үнэлэх утгатай. 「など」 нь хамгийн төвийг сахисан, бичгийн хэлэнд элбэг; 「なんか」 нь ярианы, дотно; 「なんて」 нь гайхах, гадарлах буюу басамжлах өнгө аястай. Сөрөг утгаар хэрэглэхэд 'юунд хэрэг байх вэ', 'тийм зүйл огт чухал биш' гэсэн сэтгэгдэл өгдөг.

Нэг зүйл хүлээн зөвшөөрөгдсөн атлаа түүнтэй эсрэгцэх өөр зүйл болж байгааг илэрхийлнэ. 「ながら」-гийн 'зэрэгцэн хийх' утгаас ялгаатай нь энд эсрэг тэсрэг, гэнэтийн утга гарна. 「も」 нэмбэл зөрчлийн утга улам тодрох ба ихэвчлэн бичгийн, албан өнгөтэй болно. Монголоор '...атлаа, ...мөртлөө, хэдийгээр' гэж орчуулна.

「なんか」「なんて」 нь ярианы хэлэнд ямар нэг зүйлийг үл тоомсорлох, гутаах, эсвэл өөрийгөө даруу болгох утгаар хэрэглэгддэг. 「なんか」 нь ихэвчлэн нэр үгийн ард, 「なんて」 нь нэр үг болон өгүүлбэрийн ард орж гайхах буюу басамжлах сэтгэгдэл өгнө. Жишээ дурдах энгийн утгаар ч хэрэглэгддэг ч сэтгэл хөдлөлийн өнгө аястай.

Ямар нэг чухал үйл явдал, шинэ эхлэлийн өмнө буюу яг тэр үед гэсэн утгатай албан ёсны хэллэг. Шинэ ажил эхлэх, элсэлт, нээлт зэрэг онцгой агшныг тэмдэглэнэ. 「にあたり」 нь арай бичгийн, 「にあたって」 нь ярианд ч ордог. Энгийн өдөр тутмын үйлдэлд биш зөвхөн чухал тохиолдолд хэрэглэнэ.

Ямар нэг үйл явдал болж буй газар, цаг хугацаа, эсвэл салбар хүрээг заасан албан ёсны хэллэг бөгөөд 「で」-гийн бичгийн хувилбар юм. 「において」 нь өгүүлбэрт нөхцөл болж, 「における」 нь араасаа нэр үг дагуулж тодотгол болно. Ярианы хэлэнд бус илтгэл, бичиг баримт, эрдэм шинжилгээний өгүүлбэрт элбэг тохиолдоно.

Нэг зүйлийн өөрчлөлт, нөхцөл байдлаас хамаарч өөр зүйл нь түүнд тохирон өөрчлөгдөж байгааг илэрхийлнэ. Орлого, нас, шаардлага зэрэг олон янз байж болох зүйлд тохируулан үйлдэл гүйцэтгэнэ гэсэн утгатай. Араасаа нэр үг дагахдаа 「に応じた」 хэлбэртэй болно. Албан ёсны өнгө аястай.

Бусдаас ялгаж яг тэр нэг л зүйл, тэр нэг л цагт онцгой нэг зүйл болсон гэдгийг онцолно. 「に限って」 нь ихэвчлэн 'яг тэр өдөр л, яг манай хүүхэд л' гэх мэт гэнэтийн буюу таагүй санамсаргүй зүйлийг гайхах өнгөөр илэрхийлдэг. 「に限り」 нь арай албан, 'зөвхөн ... -д хязгаарлан' гэсэн зөвшөөрөл, нөхцөлийн утгаар хэрэглэгддэг.

Нэг зүйлээр хязгаарлагдахгүй, түүнээс гадна өргөн хүрээнд хамаарна гэдгийг илэрхийлнэ. 'Зөвхөн X биш, Y ч мөн адил' гэсэн утгатай бөгөөд ихэвчлэн араас 「も」-той хамт орж хамрах хүрээ өргөн болохыг харуулна. Албан болон бичгийн хэлэнд элбэг хэрэглэгддэг.

Ямар нэг ялгаа, нөхцөл байдлаас үл хамааран үр дүн ижил байна гэдгийг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн 「天気にかかわらず」 гэх мэт эсрэг тэсрэг хос үг (有る無し、大小) эсвэл зэрэглэлийн нэр үгтэй хамт орно. 「かかわらず」-ийг 「拘わらず」 гэж бичих ба 'хайхрахгүйгээр' гэсэн 「もかまわず」-аас ялгаатай нь сонголт, ялгаа байгаа эсэхээс үл хамаарах утгатай.

Ямар нэг чухал зүйлд шууд холбогдох, түүнд ноцтой нөлөөлж болзошгүй гэдгийг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн амь нас, нэр хүнд, ирээдүй зэрэг чухал, ноцтой зүйлтэй хамт орж 'тэр зүйлд эрсдэл учруулна' гэсэн өнгөтэй. Араасаа нэр үг дагахад 「にかかわる」 хэлбэрээр тодотгол болно.

Тодорхой нэг чиглэл, ур чадварын хувьд бол хэн ч хүрэхгүй сайн гэдгийг онцолж магтахад хэрэглэдэг. Дандаа эерэг, давуу талыг хэлдэг тул муу зүйлд хэрэглэдэггүй нь онцлог. Ихэвчлэн ард нь '〜хамгийн сайн', '〜хэнд ч алдахгүй' гэх мэт магтаалын утгатай үг ордог.

Хэн нэгний хүсэлт, найдвар, дэмжлэг зэрэгт хариу болгон, түүнийг хангахаар үйлдэл гүйцэтгэхийг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн 「期待」「要望」「声援」 зэрэг хүсэл найдвар илэрхийлсэн нэр үгтэй хамт орно. Араасаа нэр үг дагахад 「に応えた」 хэлбэртэй. Албан, эерэг өнгөтэй.

Аль хэдийн байгаа зүйл дээр өөр нэг зүйл нэмэгдэж байгааг илэрхийлнэ. 'X-ийн дээр Y бас' гэсэн утгатай бөгөөд ихэвчлэн ижил төрлийн зүйл нэмэгдэхэд хэрэглэнэ. 「だけでなく」-тэй ойролцоо боловч 「に加えて」 нь арай албан, бичгийн өнгөтэй ба зүгээр л нэмэгдэх утгыг тодорхой илэрхийлдэг.

Ямар нэг онцгой үйл явдал, үе шатын яг тэр үед гэсэн утгатай албан ёсны хэллэг. 「にあたって」-тэй ойролцоо боловч арай албан, бичгийн өнгөтэй ба ихэвчлэн чухал ажил, ёслол, гэрээ зэрэг онцгой тохиолдолд хэрэглэнэ. Араасаа нэр үг дагахад 「に際しての」 хэлбэртэй болно.

Ямар нэг чухал үйл явдлаас өмнө түүнд бэлтгэх, урьдчилан хийх зүйлийг илэрхийлнэ. Зүгээр 「前に」-ээс ялгаатай нь тухайн гол үйл явдал нь онцгой, чухал бөгөөд түүнд зориулсан урьдчилсан бэлтгэл гэсэн утга агуулна. Албан ёсны хэллэг. Араасаа нэр үг дагахад 「に先立つ」 хэлбэртэй.

Энэ хэлц хоёр үндсэн утгатай. Нэгдүгээрт, нэг зүйл өөрчлөгдөхийн хэрээр өөр нэг зүйл нь мөн адил аажмаар өөрчлөгдөж байгааг илэрхийлнэ (...-ийн хэрээр). Хоёрдугаарт, дүрэм, заавар, тушаалыг дагаж мөрдөхийг заана (...-ийн дагуу). Голдуу аяндаа, аажмаар өрнөдөг өөрчлөлтөд хэрэглэгддэг тул гэнэтийн өөрчлөлтөд тохирохгүй. Албан ёсны өнгө аястай.

Урд талын зүйлээс ерөнхийдөө хүлээгдэх байдалтай харьцуулахад, бодит байдал гэнэтийн, хүлээлтээс өөр байгааг илэрхийлнэ. 'А гэдгийг бодвол гэнэтийн юм даа' гэсэн гайхах өнгөтэй. Эх нь тодорхой жишиг (хүн, цаг, үнэ г.м) байх ёстой бөгөөд ерөнхий таамаглалд хэрэглэдэггүй. Үйл үгийн энгийн хэлбэр буюу нэр үгэнд залгана.

Аль нэг нөхцөл, тохиолдлыг хүлээн зөвшөөрсөн ч гэсэн, дараагийн өгүүлбэрт хэлэх зүйл нь өөрчлөгдөхгүй буюу хүчинтэй хэвээр гэдгийг илэрхийлнэ. にせよ, にしろ нь にしても-тэй ижил утгатай боловч илүү албан ёсны, бичгийн хэлэнд хэрэглэгддэг. Ихэвчлэн ямар нэг шүүмжлэл, эсэргүүцэл, эсвэл "ямар ч байсан" гэсэн санааг агуулна.

Эсрэг тэсрэг буюу ялгаатай хоёр (заримдаа түүнээс олон) жишээг зэрэгцүүлэн дурдаж, аль алинд нь адил дүгнэлт, үр дүн хамаарна гэдгийг илэрхийлнэ. "А байсан ч, Б байсан ч ялгаагүй" гэсэн санаатай. Голдуу эсрэг утгатай үг хослуулдаг (явах/явахгүй, хямд/үнэтэй гэх мэт). Ярианы хэлэнд にしろ〜にしろ, にせよ〜にせよ гэж бас хэлж болно.

Тухайн зүйл нь дурдсан хэмжээ, түвшнээс хэтрэхгүй, ач холбогдол багатай, өчүүхэн зүйл гэдгийг онцлох үед хэрэглэдэг. "Зүгээр л ...төдий", "...-аас өөр юу ч биш" гэсэн санаатай бөгөөд ямар нэг зүйлийг дорд үзэх, бага ач холбогдол өгөх өнгө аястай. Ихэвчлэн ただ, ほんの зэрэг үгтэй хамт хэрэглэгддэг.

Тухайн хүн буюу талын байр сууринаас, тэдний өнцгөөс юмыг хэрхэн хардаг, мэдэрдгийг илэрхийлнэ. Голдуу хүн эсвэл амьд зүйлд хэрэглэгдэх бөгөөд тэр хүний хувьд ямар санагдах, ямар нөхцөлд байгааг ойлгуулна. Жишээ нь "эцэг эхийн зүгээс бол санаа зовоосон" гэх мэт. Ихэвчлэн өгүүлэгчийн өрөвдөх, ойлгох мэдрэмжийг агуулдаг.

Өгүүлэгч ямар нэг үндэслэл, нотолгоонд тулгуурлан "үнэхээр тийм байх ёстой, эргэлзэх зүйлгүй" гэж итгэлтэй таамаглаж буйг илэрхийлнэ. 〜に違いない-тэй утгаараа бараг ижил боловч に相違ない нь илүү албан ёсны, бичгийн болон хуулийн хэлэнд түгээмэл хэрэглэгддэг. Ярианы хэлэнд бараг хэрэглэдэггүй.

Энэ хэлц хоёр утгатай. Нэгдүгээрт, гол, зам, далай зэрэг урт зүйлийг физикээр дагаж байгааг заана (...дагуу, ...дагалдан). Хоёрдугаарт, төлөвлөгөө, дүрэм, хүсэл, удирдамжид нийцүүлэн, түүнээс гажихгүй үйлдэхийг илэрхийлнэ (...-д нийцүүлэн, ...-ийг баримталж). Хоёр дахь утга нь N2-д илүү түгээмэл.

Үйлдэл, хандлага, мэдрэмж нь хэн эсвэл юунд чиглэж байгаа объектыг заана (...-д хандаж, ...-ийн зүг). Мөн хоёр зүйлийг харьцуулж, эсрэгцүүлэх утгаар ч хэрэглэгдэнэ (...-ийн эсрэгээр). 〜に対する гэдэг хэлбэр нь дараа нь нэр үг залгаж тодотгол болгоход ашиглагдана. Албан ёсны хэлэнд түгээмэл.

Өгүүлэгч өөрийн ажиглалт, нотолгоонд тулгуурлан "гарцаагүй тийм, лавтай тийм байх" гэж өндөр итгэлтэйгээр дүгнэж буйг илэрхийлнэ. かもしれない-аас хамаагүй илүү итгэлтэй таамаг юм. Бодит баримтгүй, зүгээр л төсөөлж байгаа бол хэрэглэхгүй. Ярианы болон бичгийн хэлэнд аль алинд нь хэрэглэгддэг.

〜について нь "...-ийн талаар, ...-ийн тухай" гэсэн утгатай, ямар нэг сэдвийн талаар ярих, бичих, бодоход хэрэглэгддэг хамгийн түгээмэл хэлбэр. 〜につき нь albан ёсны хувилбар бөгөөд нэмж хоёр өөр утгатай: нэг бол шалтгаан заах (...учир), нөгөө нь нэгж тутамд хуваарилахыг заах (...тутамд). Контекстээс хамаарч утгыг ялгана.

Энэ хэллэг "...бүрд", "...болгонд" гэсэн утгатай бөгөөд ямар нэг зүйлийг харах, сонсох, бодох болгонд аяндаа тодорхой мэдрэмж, бодол төрж байгааг илэрхийлдэг. Дараа нь ихэвчлэн 思い出す, 感じる зэрэг сэтгэлийн хөдөлгөөн илэрхийлэх үг ордог. 「何かにつけて」(юм болгонд), 「見るにつけ聞くにつけ」(харах болгонд, сонсох болгонд) гэх мэт тогтсон хэллэгээр түгээмэл.

Нэг зүйл аажмаар өөрчлөгдөхийн хэрээр, түүнтэй уялдан өөр нэг зүйл нь мөн адил өөрчлөгдөж байгааг илэрхийлнэ. Хоёулаа аажим, тасралтгүй өрнөдөг өөрчлөлт байх ёстой тул нэг удаагийн буюу гэнэтийн үйлдэлд тохирохгүй. 〜にしたがって-тэй ойролцоо утгатай. につれ нь арай албан ёсны товч хэлбэр.

Энэ хэллэг "...-ийн хувьд", "...-д хэлбэл" гэсэн утгатай бөгөөд ямар нэг зүйлийг тухайн хүн, бүлэг, байгууллагын байр сууринаас үнэлж, дүгнэж байгааг илэрхийлдэг. Дараа нь ихэвчлэн 大切だ, 必要だ, 難しい зэрэг үнэлэмж, чухал эсэхийг илэрхийлсэн үг ордог. Нэр үг тодотгоход 「にとっての」 хэрэглэнэ.

Нэг зүйл өөрчлөгдөх буюу болохын хэрээр, түүнийг дагалдан өөр нэг зүйл нь мөн өөрчлөгддөг буюу шинэ үйл явдал үүсэхийг илэрхийлнэ (...-ийг дагалдан, ...-тай хамт). 〜につれて-тэй төстэй боловч に伴って нь нэг удаагийн томоохон үйл явдал, өөрчлөлтийг ч заах боломжтой. Албан ёсны, бичгийн хэлэнд түгээмэл. に伴い нь арай товч албан хэлбэр.

Энэ нь газар, цаг хугацаа, нөхцөл байдал, салбар талбарыг заах албан ёсны хэлбэр бөгөөд ярианы «で»-ийн бичгийн хувилбар юм. Уулзалт, бичиг баримт, мэдээ зэрэг албан орчинд хэрэглэнэ. «〜における» нь нэр үгийг тодотгох хэлбэр (例: 会議における発言). «にて» нь арай хуучирсан, илүү албан өнгөтэй.

Энэ нь «энэ бол яг л тэр зүйл мөн, өөр юм биш» гэдгийг хүчтэй, баттай батлахад хэрэглэгддэг албан ёсны хэлбэр юм. Ихэвчлэн шалтгаан, мөн чанарыг онцлон тодорхойлоход ашиглана. «Х нь Y-аас өөр юу ч биш = Х бол гарцаагүй Y» гэсэн утгатай. Бичгийн болон логик яриа, эссэнд элбэг тохиолдоно.

Энэ нь өмнөх нөхцлөөс хүлээгдэх үр дүнгээс эсрэг, гэнэтийн зүйл болсныг илэрхийлдэг албан ёсны зөрчилдөх холбоос юм. «〜のに»-той утга ойролцоо боловч илүү бичгийн, албан өнгөтэй. Гэнэтийн, гайхах, харамсах өнгө аястай. Нэр үг шууд залгана (例: 雨にもかかわらず).

Энэ нь ямар нэг зүйлийг суурь, үндэс болгон тулгуурлаж нөгөө үйлийг гүйцэтгэхийг заадаг албан ёсны хэлбэр юм. Хууль, дүрэм, мэдээлэл, баримт, туршлага зэргийг үндэслэл болгоход хэрэглэнэ. «〜に基づく» нь нэр үгийг тодотгоно (例: 事実に基づく話), «〜に基づいて» нь үйлийг тодотгоно.

Энэ нь олон утгатай чухал хэлбэр: (1) арга хэрэгсэл «...-аар», (2) шалтгаан «...-аас болж», (3) идэвхгүй өгүүлбэрт үйлдэгчийг заах «...-аар», (4) «...-аас хамаарч өөр өөр» гэсэн ялгаралыг илэрхийлэх. «〜により» нь арай албан, «〜による» нь нэр үг тодотгоно (例: 地震による被害). Контекстээс утгыг ялгаж салгана.

Энэ нь сонссон, уншсан мэдээллийн эх сурвалжийг заахад хэрэглэгддэг. Ихэнхдээ өгүүлбэрийн төгсгөлд «〜そうだ», «〜という», «〜らしい» зэрэг дамжуулсан мэдээний хэлбэртэй хамт хэрэглэгдэнэ. Сонин, цаг агаарын мэдээ, хэн нэгний яриа зэргийг эх сурвалж болгоно.

Энэ нь цаг хугацаа, орон зай, тоо хэмжээний өргөн хүрээг бүхэлд нь хамарч байгааг заадаг албан ёсны хэлбэр юм. Урт хугацаа, өргөн нутаг дэвсгэр, олон удаагийн зэрэг масштабтай зүйлд хэрэглэнэ. «〜にわたる» нь нэр үг тодотгоно (例: 10年にわたる研究).

Энэ нь урт хугацаа, олон оролдлого, бэрхшээлийн дараа эцэст нь ямар нэг үр дүнд хүрсэнийг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн хүчин чармайлт, бодол эргэцүүлэл, тэмцлийн дараах эцсийн дүгнэлт, шийдвэрт хүргэнэ. Үйл үгийн та-хэлбэрт «〜たすえに» гэж бас залгана (例: 考えた末に).

«Зөвхөн ... төдийгүй, түүнчлэн ...» гэсэн утгатай бөгөөд эхнийхээс гадна бас өргөн хүрээ, нэмэлт зүйлийг хамруулж байгааг илэрхийлдэг. Энэ нь 「〜だけでなく」-ийн албан ёсны, бичгийн өнгө аястай хувилбар юм. Дараа нь голдуу 「も」 орж, нэмэлт зүйлийг онцолно. Нэр үг, үйл үгийн энгийн хэлбэр, тэмдэг нэрд залгана.

Энэ нь хэн нэгний удирдлага, нөлөө, нөхцөл байдлын дор ямар нэг үйл явагдахыг заадаг албан ёсны хэлбэр юм. «〜のもとで» нь үйл хийгдэх орчин нөхцлийг (例: 先生の指導のもとで), «〜のもとに» нь зарчим, нөхцлийг (例: 法のもとに) илүү заана. Багш, удирдагч, дүрэм, нөхцөлийн дор гэх утга.

Энэ нь ямар нэг зүйл, хэн нэгний тусламжийн ачаар сайн, эерэг үр дүнд хүрсэнийг талархах өнгөтэйгөөр илэрхийлдэг. Эсрэгээрээ муу үр дүнд бол «〜せいで»-ийг хэрэглэнэ. Заримдаа муу үр дүнд элэглэн «おかげで»-ийг бас хэрэглэдэг. Нэр үгэнд «〜のおかげで» гэж залгана.

Энэ нь муу, тааламжгүй зүйл болох магадлал, аюул байгааг анхааруулах албан ёсны хэлбэр юм. Цаг агаарын мэдээ, мэдээ, анхааруулга, албан мэдэгдэлд элбэг хэрэглэнэ. Зөвхөн сөрөг, гай зовлонтой үр дагаварт хэрэглэдэг бөгөөд эерэг зүйлд хэрэглэхгүй.

Энэ нь ямар нэг үйл явдал, тохиолдлыг шалтгаан, эргэлтийн цэг болгон ашиглаж шинэ зүйл эхлүүлсэн, өөрчлөгдсөнийг заадаг албан ёсны хэлбэр юм. «〜をきっかけに»-той утга ойролцоо боловч илүү албан, бичгийн өнгөтэй. Чухал үйл явдал, томоохон өөрчлөлтөд хэрэглэнэ.

Энэ нь олон зүйлээс хамгийн төлөөлөл, гол жишээ болохыг нь дурдаад, бусдыг нь ч хамруулдаг албан ёсны хэлбэр юм. «Х-ыг тэргүүлэн (бусад нь ч) ...» гэсэн утгатай. «〜をはじめとする» нь нэр үгийг тодотгоно (例: 社長をはじめとする社員たち). Жагсаалтын төлөөлөл болгож хэрэглэнэ.

Энэ нь хайр, талархал, найдвар, залбирал зэрэг сэтгэл мэдрэмжийг ямар нэг үйлд шингээж, агуулж байгааг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн бэлэг өгөх, захидал бичих, дуу дуулах зэрэг сэтгэл оролцсон үйлд хэрэглэнэ. «心を込めて» (бүх сэтгэлээ дайчлан), «愛を込めて» (хайраа шингээн) зэрэг тогтсон хэллэгтэй.

Энэ хэллэг нь ямар нэг зүйлийг гол төв, цөм болгон тойруулж ямар нэг үйл хөдлөл өрнөж буйг заана. Жишээ нь "залуучуудыг гол болгон", "энэ сэдвийг төвлөрүүлэн" гэх мэт. Газар зүйн төв, бүлгийн төв хүн, эсвэл сэдвийн гол цэгийг заахад өргөн хэрэглэгдэнэ. 〜として хэлбэр нь бичгийн болон албан ёсны өнгөтэй.

Энэ хэллэг нь ямар нэг асуудлыг гол сэдэв болгож олон хүн маргалдах, хэлэлцэх, өрсөлдөх зэрэг үйл өрнөж буйг заана. Ихэвчлэн санал зөрөлдөөн, маргаан, тэмцэл зэрэг сөрөг өнгөтэй нөхцөлд хэрэглэгдэнэ. 〜をめぐって дараа нь үйл үг, 〜をめぐる дараа нь нэр үг залгана.

Энэ хэллэг нь ямар нэг зүйлийг (мэдээлэл, баримт, туршлага г.м) суурь, эх материал болгож шинэ зүйл бүтээх, хийхийг заана. Жишээ нь "бодит явдалд тулгуурлан кино хийх", "судалгааны үр дүнд үндэслэн дүгнэх" гэх мэт. Бүтээх, бий болгох төрлийн үйлтэй хослон хэрэглэгдэнэ.

Энэ хэллэг нь ямар нэг ялгаа, нөхцөлийг асуудалгүйгээр, харгалзахгүйгээр ижил хамаарна гэдгийг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн "нас хүйс үл харгалзан", "туршлагатай эсэхийг үл харгалзан" гэх мэт эсрэг тэсрэг хос ойлголт эсвэл өргөн хүрээтэй нэр үгтэй хослоно. Бичгийн болон албан ёсны зарлал, шаардлагад түгээмэл гарна.

Энэ хэллэг хоёр утгатай. Нэгдүгээрт, ямар нэг хэрэгсэл, хүн, аргаар дамжуулан гэдгийг заана (жишээ нь "найзаар дамжуулан танилцах"). Хоёрдугаарт, цаг хугацааны бүхий л турш, тогтмол гэдгийг заана (жишээ нь "жилийн туршид"). 〜を通じて, 〜を通して хоёр бараг ижил утгатай, ихэнхдээ сольж хэрэглэж болно.

Энэ хэллэг ердийн нөхцөлд байх ёстой ямар нэг зүйлийг хасах, оруулахгүй байхыг заана. Жишээ нь "даршгүй", "албан ёсны ёслол хийхгүйгээр" гэх мэт. 〜抜きで, 〜抜きに хэлбэрүүд үйл үгтэй, 〜抜きの хэлбэр нэр үгтэй холбогдоно. Хоол хүнсний орц найрлага хасахаас эхлээд хийсвэр зүйлийг орхиход бүгдэд хэрэглэгдэнэ.

Энэ хэллэг нь ямар нэг зүйлийг хасч, тооцохгүй бол хэлэлцэх юм уу бодит байдал бүрэн бус болно гэдгийг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн ард нь "...болохгүй", "...ярьж болохгүй" зэрэг үгүйсгэх утга залгаж, тухайн зүйлийн чухал, зайлшгүй болохыг онцолно. 〜は залгаснаар онцлох утга нэмэгдэнэ.

Энэ хэллэг нь хамгийн туйлын, гэнэтийн жишээг дэвшүүлж "...хүртэл тийм бол бусад нь хэлэх ч хэрэггүй" гэсэн утга илэрхийлнэ. Жишээ нь "мэргэжилтэн хүртэл алддаг" гэвэл бусад нь бүр илүү гэсэн санаа гарна. 〜でさえ нь голдуу хүн, амьд зүйлд илүү онцлох өнгөтэй хэрэглэгдэнэ. Болзлын 〜さえ〜ば-аас утга, хэрэглээгээ ялгах хэрэгтэй.

Зөвхөн нэг л нөхцөл хангагдвал хүссэн үр дүнд хүрнэ гэдгийг илэрхийлнэ: «гагцхүү энэ нэг зүйл байвал болоо, өөр юу ч хэрэггүй» гэсэн санаа. Бусад нөхцлийг хасч, ганц хамгийн чухал нөхцлийг онцолдгоороо хүчтэй. 「さえ」-ийн ард болзлын 「ば」 хэлбэр (тэмдэг нэр, үйл үг) орж бүрэлдэнэ.

Энэ хэллэг нь "...үед, ...тохиолдолд" гэсэн утгатай бөгөөд 〜とき-ийн албан ёсны, бичгийн хувилбар юм. Ихэвчлэн чухал буюу онцгой нэг удаагийн үйл явдал, ажиллагааны үед хэрэглэгддэг (жишээ нь "бүртгүүлэх үед", "гарах үедээ"). Өдөр тутмын энгийн жижиг үйлд бус, албан ёсны нөхцөлд тохирно.

さすが(に) нь нэр хүнд, нэр алдар, хүлээлтэд нь яг таарч буйг магтан "яахав даа, тийм л байж таарна даа" гэсэн санаа илэрхийлнэ. Мөн "гэхдээ л, нөгөөтэйгүүр" гэсэн зөрүү утгаар ч гарна. さすがの〜も хэлбэр нь "тэр хүн/зүйл хүртэл ч гэсэн (гэнэтээр) тийм болов" гэж ер нь хүчтэй гэгддэг этгээд хүртэл хэвийн бус байдалд орсныг заана.

Энэ хэллэг нь ямар нэг үйл хамгийн эрчтэй явагдаж байх яг тэр дунд өөр зүйл (ихэвчлэн саад болсон, гэнэтийн зүйл) болсныг онцлон заана. "Яг хичээлийн дунд", "яг хоол идэж байх үед" гэх мэт. Тасралтгүй үргэлжилж байгаа үйлд хэрэглэгдэх тул агшин зуурын үйлд тохирохгүй.

Энэ хэллэг нь сөрөг, муу үр дүнгийн шалтгаан, буруутныг заана. 〜おかげで (сайн ачаар)-ийн эсрэг талын утгатай. 〜せいで дараа муу үр дагавар, 〜せいだ нь "...-ын буруу" гэж өгүүлбэрийн төгсгөлд орно. 〜せいか бол "магадгүй ...-аас болсон болов уу" гэж тодорхой бус таамаг өнгө нэмнэ.

Энэ хэллэг нь нэг үйл дуусч/биелэгдэнгүүт даруй дараагийн үйлийг хийнэ гэдгийг илэрхийлнэ. Үйл үгийн масу-үндсэнд залгаж, ихэвчлэн ирээдүйн төлөвлөгөө, амлалт зэргийг албан ёсоор илэрхийлэхэд хэрэглэгдэнэ. Ард нь өнгөрсөн цагийн үйл орохгүй, зөвхөн ирээдүйн санаа орно.

Энэ хэллэг нь үр дүн, дүгнэлт нь ямар нэг нөхцөл, хүчин зүйлээс шалтгаалж янз бүр болохыг заана. 〜しだいだ нь "...-аас шалтгаална" гэж төгсгөлд орох ба 〜しだいで(は) нь "...-аас хамаарч (зарим тохиолдолд)" гэж дунд орно. Өмнөх 〜しだい (даруй) утгаас өөр гэдгийг анхаарна: энд нэр үгтэй холбогдоно.

Энэ хэлбэр нь "өөр сонголт байхгүй, заавал тэгэхээс өөр аргагүй" гэсэн утгыг илэрхийлнэ. Үйл үгийн толь бичгийн хэлбэрт залгаснаар "...-хаас өөр аргагүй" болж, нэр үгэнд залгахдаа "зөвхөн ... л байна / ... -аас өөр юм алга" гэсэн утга өгнө. Ихэвчлэн нөхцөл байдал тулгарсан, өөр гарц үлдээгүй үед хэрэглэдэг.

Нэг үйл дуусмагц шууд, гэнэт өөр үйл явдал болсныг илэрхийлнэ. "...сан тэр агшинд гэнэт ..." гэсэн утгатай бөгөөд ихэвчлэн санаандгүй, тооцоолоогүй үр дүн гарахад хэрэглэдэг. Үргэлж үйл үгийн өнгөрсөн цагийн (た) хэлбэрт залгадаг бөгөөд дараах өгүүлбэрт өөрийн хүслээр хийсэн төлөвлөгөөт үйл (тушаал, хүсэлт) ороход тохиромжгүй.

Ямар нөхцөл байдал тохиолдсон ч, эцсийн дүгнэлт өөрчлөгдөхгүй гэдгийг хүчтэй онцолно. "たとえ" нь "хэдийгээр, яаж ч байсан" гэсэн утгатай туслах үг бөгөөд хойно нь заавал "〜ても (〜でも)" хэлбэр дагалдана. Ихэвчлэн таамаглал буюу хараахан болоогүй нөхцөлийг ярихад хэрэглэдэг.

Аливаа үйл явдал тохиолдох бүрд тогтмол өөр нэг зүйл хамт болж байгааг илэрхийлнэ. "...х болгонд үргэлж ..." гэсэн утгатай. Үйл үгийн толь бичгийн хэлбэр болон "名詞＋の"-д залгана. Зөвхөн нэг удаагийн биш, давтагдан тохиолдох зүй тогтол ярихад хэрэглэдэг.

〜たところ нь үйлдэл яг сая төгссөн тэр агшныг заадаг бөгөөд «дөнгөж сая ...сан» гэсэн утгатай. Энэ нь яг тухайн мөчид анхаарлаа төвлөрүүлдгээрээ 〜たばかり-аас ялгаатай (たばかり нь хугацааны мэдрэмжийг чухалчилна). たところ нь голдуу «яг тэр үед...» гэсэн дараагийн үйл явдалтай холбогдоно. Анхаар: 〜たところ нь «...тал нь, хийж үзвэл» гэсэн өөр утгаар ч хэрэглэгддэг.

Ямар нэг (ихэвчлэн таагүй, бохир, эвгүй) зүйлээр дүүрсэн, хаа сайгүй бүрхэгдсэн байдлыг заана: «бүхэлдээ ...-аар дүүрэн» гэсэн санаа. Тоос, шавар, цус, алдаа зэрэг сөрөг утгатай зүйлд голдуу хэрэглэгдэж, муу муухай, эмх замбараагүй өнгө аяс өгдөг. 「ほこりだらけ」, 「間違いだらけ」 мэт хэлбэрээр түгээмэл.

Тухайн хүний санаа зорилго, төлөвлөгөөг илэрхийлнэ. "〜つもりだ" нь "...х бодолтой байна", "〜つもりで" нь "...санаагаар, өөрийгөө ... гэж үзэн", "〜つもりはない" нь "...х санаа огт алга" гэсэн утгатай. Үйл үгийн толь бичгийн хэлбэрт залгахдаа ирээдүйн төлөвлөгөө, өнгөрсөн (た) хэлбэрт залгахдаа "...сан гэж бодсон (бодит байдал өөр)" гэсэн утга гарна.

Ямар нэг үйл явдал болсон тэр цагаас эхлэн өнөөг хүртэл нэг л байдал үргэлжилж байгааг илэрхийлнэ. "...сэнээс хойш одоо хүртэл" гэсэн утгатай. Ихэвчлэн нэлээд урт хугацааг хамаардаг тул дөнгөж саяхны богино хугацаанд тохиромжгүй. Дараах өгүүлбэрт нэг удаагийн биш, тогтмол үргэлжилсэн төлөв байдал ордог.

Ямар нэг мэдрэмж, хүсэл, төлөв байдал хэт хүчтэй болж, өөрийн эрхгүй, тэвчихийн аргагүй болсныг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн өвдөх, ядрах, хүсэх, санаа зовох, сонин санагдах зэрэг сэтгэл хөдлөл, биеийн мэдрэмжтэй хэрэглэдэг. "〜てしょうがない" нь ярианы, "〜てしかたがない" нь жаахан албархуу хэлбэр.

Мэдрэмж буюу хүсэл хэт хүчтэй болж, тэвчиж тэсэхийн аргагүй болсныг илэрхийлнэ. 〜てしょうがない-тай утга маш ойролцоо боловч сэтгэл хөдлөлийг арай хүчтэй, аяндаа төрж буй мэдрэмжид онцлон хэрэглэдэг. Голдуу өөрийн биеэр мэдэрч буй мэдрэмж, биеийн байдалд хэрэглэнэ.

Сэтгэл хөдлөл буюу мэдрэмж аяндаа төрж, өөрийн хүслээс үл хамаараар хүчтэй мэдрэгдэж байгааг илэрхийлнэ. Ялангуяа "санагдах, бодогдох, мэдрэгдэх" зэрэг сэтгэлийн төлөв буюу аяндаа үүсэх мэдрэмжид хэрэглэдэг бөгөөд бичгийн арай албан ёсны өнгөтэй. 〜てたまらない, 〜てしょうがない-тай ойролцоо.

Ямар нэг онцгой, тусгай нөхцөл байдал учраас байгалийн жамаар тийм үр дүн гарсныг илэрхийлнэ. "...гэх онцгой нөхцөл тохиолдсон болохоор" гэсэн утгатай бөгөөд ихэвчлэн мэдээ, тайлбар маягийн өгүүлбэрт хэрэглэдэг. Дараах өгүүлбэрт тухайн нөхцөлд тохирсон зүй ёсны үр дагавар ордог тул хүсэлт, тушаалтай ороход тохиромжгүй.

Энэ хэлбэр гурван үндсэн утгатай: нэгдүгээрт "...-тай хамт, цуг" (хамтрах); хоёрдугаарт "...-ийн зэрэгцээ, түүнчлэн" (нэмэх); гуравдугаарт "...-ийн хэрээр, ... болохын хамт нөгөө нь ч өөрчлөгдөх" (зэрэгцэн өөрчлөгдөх). Албан ёсны, бичгийн өнгө аястай бөгөөд нэр үг болон үйл үгийн толь бичгийн хэлбэрт залгана.

Ямар нэг сэдэв, үг гарч ирэхэд түүнтэй холбоотой зүйл шууд санаанд ордог буюу тэр сэдвийг авч яриа эхлүүлэхэд хэрэглэдэг. "...гэвэл (даруй санаанд ордог нь)" гэсэн утгатай. Мөн ярилцагчийн хэлсэн зүйлийг сэдэв болгон авч баталгаажуулах, тодруулах үед хэрэглэдэг.

Ямар нэг зүйлийн талаар ерөнхий үнэн буюу ярьж буй хүний дүгнэлт, үнэлэлтийг хүчтэй итгэлтэйгээр илэрхийлэхэд хэрэглэнэ. "Энэ бол яг л ...гэдэг юм даа" гэсэн утгаар учир зүйн дүгнэлт буюу нийтлэг ойлголтыг хэлнэ. Ихэвчлэн ярьж буй хүн өөрийн бодлоо онцлох өнгөтэй.

Энэ хэллэг нь "... гэж зүтгэх боловч үргэлж/заавал тийм байх албагүй" гэсэн зөөлөн үгүйсгэлийг илэрхийлдэг. Тодорхой нэг үзэл бодол, ерөнхий ойлголтыг бүхэлд нь биш, харин хэт ерөнхийчилж болохгүй гэдгийг хэлэхэд хэрэглэнэ. でも хувилбар нь арай зөөлөн өнгө аястай. Ихэвчлэн "мөнгөтэй бол аз жаргалтай гэж заавал хэлж болохгүй" мэтийн ерөнхий зарчмыг няцаахад тохиромжтой.

Хоёр илэрхийллийг харьцуулж, эхнийхээс хойдох нь илүү тохиромжтой, илүү зөв гэдгийг хэлэхэд хэрэглэнэ. "...гэж хэлэхээсээ илүү харин ...гэсэн нь дээр" гэсэн утгатай. Ард нь ихэвчлэн むしろ (харин ч) гэх үг дагалдаж нэг зүйлийг илүү нарийвчлан тодорхойлно.

Хоёр ба түүнээс дээш тодорхой жишээг дурдаад, тэдгээртэй ижил төрлийн бусад зүйлсийг бас хамруулж байгааг илэрхийлнэ. Дараа нь ерөнхий бүлгийг заасан нэр үг ордог нь онцлог. "А, Б гэх мэт В" гэсэн бүтэцтэй бөгөөд жагсаалтыг бүрэн биш, төлөөлсөн жишээ болгон хэлж байгаа гэдгийг харуулна.

Эхэнд хэлсэн зүйлээс хүн төсөөлж байгаагаас бодит байдал нь өөр, бага хэмжээтэй буюу хүлээлтээс зөрүүтэй гэдгийг тайлбарлахад хэрэглэнэ. "... гэхдээ үнэндээ тийм ч их/том биш" гэсэн утга агуулна. Ярианы хэлэнд их хэрэглэгддэг бөгөөд хэтрүүлсэн ойлголтыг засах өнгө аястай.

Ямар нэг зүйл хэлсэн, бодсон, төлөвлөсөн, заасан зүйлтэйгээ яг адил буюу түүнтэй нийцэж байгаа гэдгийг илэрхийлнэ. Нэр үгийн дараа шууд どおり гэж залгана (予定どおり, 計画どおり), үйл үгийн дараа とおり(に) болж бичигдэнэ. "Хэлсэн ёсоор", "төлөвлөсөн дагуу" гэх утгатай.

Бусдаас сонссон, гэхдээ бүрэн итгэлтэй биш, тодорхой бус мэдээллийг дамжуулахад хэрэглэнэ. Өгүүлбэрийн төгсгөлд орж, «...гэх юм билээ», «...гэсэн юм билээ» гэсэн зөөлөн, болгоомжтой өнгө аястай болгоно. Жагсаалт үүсгэдэг 「〜とか〜とか」-аас ялгаатай нь энэ нь нэг л дамжуулсан мэдээллийг зөөлрүүлж хэлдэг.

Эхний зүйлийг үгүйсгээд, бодит байдал түүнээс эрс өөр буюу ихэвчлэн илүү хүчтэй эсрэг утгатай болохыг онцлоход хэрэглэнэ. «...байтугай, харин ч эсрэгээрээ...» гэсэн санааг илэрхийлж, хүлээлтийг бүрэн няцаана. Хоёр дахь хэсэгт ихэвчлэн эхнийхээс эрс ялгаатай, гэнэтийн агуулга орно.

Ямар нэг үйлдэл болж байгаа яг тэр агшинд өөр нэг үйл явдал гэнэт орж ирэхийг илэрхийлнэ. ところに/ところへ нь ихэвчлэн "яг тэр үед хэн нэгэн ирэх/залгах" мэт нэвтрэн орох үйлд хэрэглэгдэнэ. ところを нь яг тэр төлөв байдалд хэн нэгэн саад болох, барих, харах гэх мэт үйлд (объект болгож) хэрэглэгддэг.

Нийгэмд ерөнхийдөө хүлээн зөвшөөрөгдсөн, эсвэл дүрэм журам, шинжлэх ухаан, уламжлалаар тогтсон ойлголт, үнэлгээг илэрхийлнэ. Тодорхой нэг хүний бус, олонхийн буюу албан ёсны үзэл бодол гэдгийг харуулдаг тул мэдээ, эрдэм шинжилгээ, албан ёсны бичигт түгээмэл хэрэглэгддэг.

Хүн, байгууллага, зүйлийг ямар нэг үүрэг, байр суурь, ангиллын хувьд авч үзэхэд хэрэглэнэ ("багшийн хувьд", "төлөөлөгчийн хувьд"). としては нь тухайн байр суурийн өнцгийг онцолно, としても нь "тэр байр сууринаас ч гэсэн" гэсэн зөвшөөрлийн өнгө аяс нэмдэг. Албан ба ярианы хэл хоёуланд хэрэглэгддэг.

Гурван үндсэн утгатай: нэгдүгээрт «...-тай хамт, цуг» гэж хэн нэгэн эсвэл нэг зүйлтэй хамт байх; хоёрдугаарт «...-ийн зэрэгцээ, түүнчлэн» гэж хоёр зүйлийг зэрэг дурдах; гуравдугаарт «...-ийн хэрээр, ...дагалдан» гэж нэг зүйл өөрчлөгдөхөд нөгөө нь хамт өөрчлөгдөхийг илэрхийлнэ. Албан ёсны, бичгийн өнгө аястай.

Энэ нь 〜とともに-ийн ханзаар бичсэн хувилбар бөгөөд утга нь ижил — "хэн/юутай хамт" болон "... -тай нэгэн зэрэг, ... хэрээр" гэсэн санааг илэрхийлнэ. 共に гэж ханзлахдаа ихэвчлэн хүнтэй хамт байх, эсвэл хоёр үйл явдал зэрэг өрнөхийг тодотгоход хэрэглэгддэг ба албан ёсны өнгө аястай.

Ерөнхийд нь зөв мэт боловч "бүх тохиолдолд, заавал тийм байдаг гэж хэлж болохгүй, үл хамаарах зүйл бий" гэдгийг илэрхийлнэ. Хэт ерөнхийчилсэн дүгнэлтийг зөөлрүүлж, бүрэн биш гэдгийг сануулахад хэрэглэнэ. Ихэвчлэн ардаа いつも, みんな, 必ず мэт үг дагалдаж утгыг хүчжүүлдэг.

Хоёр гол утгатай: нэгдүгээрт "ямар нэг үйлдэл хийж дуусгаад, түүн дээрээ үндэслэн дараагийн алхам хийх" (動詞た形＋上で); хоёрдугаарт нэр үгийн дараа "... талаас, ... -ын хувьд, ... -д" гэсэн хүрээ заасан утга (法律上, 仕事上). 上は нь "... болсон болохоор заавал ..." гэсэн шийдэмгий дүгнэлтийг илэрхийлнэ. Албан ёсны хэл.

Аль хэдийн байгаа нэг шинж чанар, нөхцөл байдал дээр ижил төрлийн өөр нэг зүйлийг нэмж дурдахад хэрэглэнэ ("... төдийгүй дээр нь бас ..."). Эерэг зүйл дээр эерэг, сөрөг зүйл дээр сөрөг утгыг нэмдэг буюу хоёр тал нь нэг чигтэй байх ёстой. Албан ёсны ярианд элбэг хэрэглэгддэг.

Ямар нэг шийдвэр гаргасан, эсвэл тодорхой нөхцөл байдал бий болсон болохоор зайлшгүй дагах дүгнэлт, шийдэл, шийдвэр гаргахад хэрэглэдэг. Урд хэсэгт нь шалтгаан/нөхцөл, ард нь "тэгсэн болохоор заавал ингэх ёстой", "тэгсэн учраас лав ингэе" гэсэн хариуцлага, шийдэмгий байдлыг илэрхийлсэн өгүүлбэр ордог. ＝〜以上は гэсэнтэй ойролцоо боловч арай албан ёсны бичгийн хэллэг. Дараа нь "...ёстой", "...тул", "...ая" гэх мэт шийдэмгий илэрхийлэл ихэвчлэн дагадаг.

Ямар нэг зүйл болох магадлал огт байхгүй, "тийм байх боломжгүй" гэдгийг хэлэгчийн итгэл үнэмшил, логикоор хүчтэй үгүйсгэхэд хэрэглэдэг. "Тийм байх ёсгүй, тэгэх аргагүй" гэсэн утгатай бөгөөд ярианы хэлэнд わけない гэж богиносгож хэлдэг. 〜はずがない гэсэнтэй утга ойролцоо боловч わけがない нь арай хувийн, сэтгэл хөдлөл бүхий хүчтэй үгүйсгэл болдог.

Урьд хэлсэн нөхцөл байдлаас зүй ёсоор гарч ирэх дүгнэлт, тайлбарыг илэрхийлнэ. 'Тэгэхээр л тийм юм байж', 'тийм болохоор ийм байдаг нь ойлгомжтой' гэсэн утгатай. Шинэ мэдээллийг олж мэдээд 'аан, тийм учраас тэр юм байна' гэж учрыг нь ойлгосноо илэрхийлэхэд их хэрэглэдэг. Үйл үг, тэмдэг нэрийн энгийн хэлбэр дээр залгаж, な-тэмдэг нэр/нэр үгийн дараа な орно.

Хэн нэгний хэлсэн зүйл эсвэл нөхцөл байдлаас гарч болзошгүй дүгнэлтийг "бүрэн тийм ч биш, тэгж хэлж болохгүй" гэж хэсэгчлэн зөөлөн үгүйсгэхэд хэрэглэдэг. Бүхэлд нь үгүйсгэхгүй, харин "үргэлж/заавал тийм биш" гэсэн утга илэрхийлдэг тул хэт хатуу дүгнэлтийг зөөлрүүлэхэд тохиромжтой. 〜わけでもない нь арай зөөлөн, нэмэлт сэтгэгдлийн өнгөтэй.

Бие махбодийн хувьд боломжтой ч нийгмийн ёс зүй, үүрэг хариуцлага, сэтгэл санааны шалтгаанаар тэр зүйлийг хийж болохгүй гэдгийг илэрхийлнэ. 'Боломж байгаа ч хийж болохгүй' гэсэн утгатай. Үгүйсгэх хэлбэр болох 〜ないわけにはいかない нь эсрэгээрээ 'хийхгүй байж болохгүй, заавал хийх ёстой' гэсэн утга өгдгийг анхаараарай. Зөвхөн үйл үгийн толь бичгийн хэлбэр дээр залгана.

Тухайн зүйлээс хүлээгдэж байсан хэмжээ, түвшинтэй харьцуулахад үр дүн нь хүлээлтээс зөрүүтэй (давсан эсвэл дутсан) байгааг илэрхийлдэг. "...гэхэд нь бол гайхалтай/гэнэтийн" гэсэн утга агуулдаг бөгөөд ихэвчлэн "нас, үнэ, хэмжээ, хичээл зүтгэл" зэрэгтэй харьцуулдаг. Жишээ нь "үнэтэйнхээ хувьд чанар муу", "хичээснийхээ хувьд үр дүн муу" гэх мэт хүлээлттэй таарахгүй байдлыг онцолдог.

Олон зүйлийн дотроос төлөөлүүлэн хоёр (заримдаа түүнээс олон) жишээ тоочиж, өөр бусад зүйл бас байгааг далдуур илэрхийлнэ. Ихэвчлэн зүйл их, эмх замбараагүй, эсвэл ярвигтай байдлаас үүдэн илтгэгч төвөгшөөх, гайхах сэтгэлтэй байх үед хэрэглэгддэг. Сэтгэл хөдлөл (баяр, гуниг) холилдсон төлөвийг ч илэрхийлж болно.

Тухайн нэг арга, үйлдлээс өөр сонголт огт байхгүй, заавал тэгэхээс өөр аргагүй гэдгийг илэрхийлдэг. Хэлэгч өөр гарц олж харахгүй, дургүй ч хийхээс аргагүй гэсэн арга буюу шахалт, цөхрөлийн өнгө аястай. 〜しかない, 〜ほかない гэсэнтэй утга ойролцоо боловч 〜よりほかない нь арай албан ёсны, бичгийн хэллэг юм.

Хийхийг хүсэвч арга зам, нөхцөл нь огт байхгүй учраас "яаж ч хийх аргагүй" гэдгийг илэрхийлдэг. Үйл үгийн "-маса" хэлбэрийн үндэст залгадаг (例: 連絡＝連絡し → 連絡しようがない). Ихэвчлэн "холбоо барих утас байхгүй учраас холбогдох аргагүй", "мэдээлэл байхгүй учраас тайлбарлах аргагүй" гэх мэт бодит боломж байхгүйг заадаг. 〜ようもない нь арай онцолсон хувилбар.

Хоёр үндсэн утгатай: нэгдүгээрт, ямар нэг зүйлтэй адилтган "...шиг, ...мэт" гэж жишээ/харьцуулалт хийдэг (例のように＝жишээний адил). Хоёрдугаарт, зорилго, хүсэл, үр дүнг "...болохын тулд, ...байхаар" гэж заадаг бөгөөд энэ утгад ихэвчлэн боломжийн (可能形) эсвэл үгүйсгэлийн үйл үгтэй залгадаг (忘れないように＝мартахгүй байхаар). ような нь нэр үг тодотгоход, ように нь үйл үг тодотгоход хэрэглэгдэнэ.

Ямар нэг муу нөхцөл байдал, хандлагыг хэлж, "хэрэв ингэж байвал сайн зүйл болохгүй, болохоо болино" гэсэн сөрөг дүгнэлт, шүүмжлэл, анхааруулгад хэрэглэдэг. Дараа нь ихэвчлэн "болохгүй", "найдваргүй", "бүтэхгүй" гэсэн сөрөг үр дагавар дагадаг. Хэлэгчийн зэмлэл, сэрэмжлүүлэг, урам хугарлыг илэрхийлсэн нэлээд хатуу өнгөтэй хэллэг.

Өөрийн хүсэл сонирхлоос үл хамааран, нөхцөл байдал, гадны шахалт, үүрэг хариуцлагын улмаас "хийхгүй байж болохгүй, заавал хийх ёстой" гэдгийг илэрхийлдэг албан ёсны бичгийн хэллэг. Үйл үгийн ない хэлбэрийн үндэст залгадаг (行く→行かざるを得ない). Онцгой тохиолдол: する→せざるを得ない гэж хувирдаг. Хэлэгч ихэвчлэн дургүй, харамсалтай байдалтай, аргагүйн эрхэнд тэгэх ёстойг заадаг.

〜ずに нь 〜ないで-ийн арай албан ёсны хувилбар бөгөөд "...хийлгүйгээр, ...хийхгүйгээр" гэсэн утгатай (食べずに＝идэлгүйгээр). 〜ずにはいられない нь сэтгэл хөдлөл, дотоод хүсэл тэмүүллийн улмаас "хийхгүй байж тэвчихийн аргагүй, өөрийн эрхгүй хийчихдэг" гэдгийг илэрхийлдэг. Онцгой тохиолдол: する→せずに / せずにはいられない. Хүсэл, мэдрэмжийг тогтоон барьж чадахгүй гэсэн хүчтэй өнгөтэй.

Ямар нэг үйл хэрэг дуусч/болсон даруй шууд дараагийн үйлдлийг хийнэ гэдгийг илэрхийлдэг албан ёсны хэллэг. Үйл үгийн ます хэлбэрийн үндэст (ます-ийг хасч) эсвэл үйлдэл утгатай нэр үгэнд залгадаг (到着＝到着次第). Дараах хэсэгт ирээдүйн төлөвлөгөө, амлалт ордог тул өнгөрсөн цагийн үйлдэл дагадаггүй. Ихэвчлэн бизнесийн захидал, албан ярианд "...болмогц шууд мэдэгдэнэ/хийнэ" гэх маягаар хэрэглэдэг.

Өөрийн бодол, таамаг, саналыг шууд хатуу батлахын оронд "...биш байгаа болов уу, ...юм биш үү" гэж зөөлрүүлж, эргэлзээтэй өнгөөр илэрхийлдэг. Хэлэгч өөрийн дүгнэлтэд бүрэн итгэлгүй, эсвэл эсрэг талыг хүндэтгэн зөөлөн санал болгож буйг харуулдаг. のではないだろうか нь арай албан ёсны бичгийн, のではないか нь арай чөлөөтэй; ярианы хэлэнд んじゃないか гэж богиносдог.