JLPT N1 дүрэм монголоор

Нэр үг хооронд хэрэглэгддэг бөгөөд эхний зүйл байж байж л хоёр дахь зүйл оршдог, эхнийх нь байхгүй бол хоёр дахь нь үнэ цэнэгүй буюу боломжгүй гэдгийг онцолно. 'A байснаар л B бий' гэсэн утгатай. Ихэвчлэн талархал, хамаарлыг илэрхийлэхэд хэрэглэдэг тогтсон албан ёсны хэллэг.

'いかん' нь 'ямар байх, хэрхэх' гэсэн утгатай хуучирсан үг бөгөөд 〜いかんだ нь ямар нэг зүйлийн үр дүн нь өмнөх нэр үгийн байдлаас бүрэн хамаарна гэдгийг илэрхийлдэг. Маш албан ёсны, бичгийн хэлэнд элбэг. Ихэнхдээ '名詞のいかんだ' эсвэл '名詞いかんだ' хэлбэрээр гарна.

Өмнөх нэр үгийн агуулга буюу нөхцөл байдал ямар ч байсан хамаагүй, дараагийн зүйл өөрчлөгдөхгүй гэдгийг илэрхийлдэг маш албан ёсны хэллэг. 'いかん' (ямар байх) + 'よらず／かかわらず／問わず' (хамааралгүйгээр) гэсэн бүтэцтэй. Дүрэм журам, зарлал зэрэг хатуу албан ёсны эх бичигт элбэг тааралддаг.

Үйл үгийн саналын хэлбэр (意向形)-д залгаж, 'ямар ч нөхцөлд хамаагүй, үр дүн өөрчлөгдөхгүй' гэдгийг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн асуух үг (どんなに, いくら гэх мэт)-тэй хамт хэрэглэгдэж эсрэг сэтгэгдэл/тууштай байр суурийг онцолно. Албан ёсны буюу хатуу аястай.

Хоёр (заримдаа эсрэг тэсрэг) хувилбарыг саналын хэлбэрээр зэрэгцүүлэн өрж, 'аль нь ч байсан хамаагүй, үр дүн ижил' гэдгийг онцолно. 'А ч бай, Б ч бай ялгаагүй' гэсэн утгатай. Албан ёсны болон ярианы аль алинд хэрэглэгддэг.

Нэг үйл үгийн эерэг (意向形) ба үгүйсгэх (まい) хэлбэрийг хослуулж, 'тэр үйлдэл хийгдсэн ч, хийгдээгүй ч ялгаагүй, үр дүн өөрчлөгдөхгүй' гэдгийг илэрхийлнэ. II бүлгийн үйл үгэнд るが・るまいが эсвэл よう／まい хэлбэр аль аль нь хэрэглэгдэнэ. Албан ёсны аястай.

Нэг үйлдлийг хийхийг хүссэн ч ямар нэг саад буюу нөхцөлийн улмаас хийж чадахгүй байгааг илэрхийлнэ. Эхний хэсэгт үйл үгийн саналын хэлбэр + にも орж, ард нь яг тэр үйл үгийн чадварын үгүйсгэл (...られない／…ない) орно. 'Хийхийг хүссэн ч боломжгүй' гэсэн арга мухардсан утга өгнө.

Тэмдэг нэрэнд залгаж, ярьж буй хүн өөрийн сэтгэл хөдлөлийг туйлын дээд хэмжээнд илэрхийлэхэд хэрэглэдэг. 'Энэнээс илүү байж боломгүй, маш их' гэсэн утга өгнө. Ихэвчлэн うれしい, さびしい, 心強い мэт сэтгэл хөдлөл заасан үгтэй хамт орж, бичгийн буюу албан аястай байдаг.

Нэг үйлдэл хийх явцдаа ижил үед өөр нэг үйлдлийг бас хийх гэдгийг илэрхийлдэг маш албан ёсны хэллэг. Ихэвчлэн あいさつ, お礼, お見舞い, 報告 зэрэг албан ёсны нэр үгэнд залгаж захидал, мэндчилгээнд хэрэглэгддэг. Гол зорилго нь өмнөх нэр үгээр илэрхийлэгдсэн зүйл байна.

Үндсэн үйл ажиллагаа (ажил, мэргэжил)-ынхаа хажуугаар өөр нэг үйлдлийг тогтмол хийдэг гэдгийг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн урт хугацааны, тогтвортой хоёр дахь үйл ажиллагааг заана. Албан ёсны, бичгийн аястай. '〜ながら'-аас илүү томоохон, тогтмол үйл ажиллагаанд хэрэглэдэг.

Нэг үйлдэл хийх замдаа, тэр завшааныг ашиглан өөр зүйл бас хийх гэдгийг илэрхийлнэ. 'Энэ хийгээд яваад зэрэг тэрийг ч хийе' гэсэн утгатай. Ихэвчлэн алхах, зугаалах, дэлгүүр хэсэх зэрэг өдөр тутмын үйлдэлд хэрэглэгддэг бөгөөд 'ついでに'-тэй ойролцоо, бага зэрэг ярианы аястай.

Нэг үйлдэл болмогц бараг нэгэн зэрэг, ямар ч завсаргүйгээр дараагийн үйлдэл болсныг илэрхийлдэг. 'А болмогц шууд Б' гэсэн хурдан дараалсан утгатай. Эхний үйлдэл нь толь бичгийн хэлбэр буюу та-хэлбэрээр орж, ард нь ихэвчлэн санаандгүй буюу гэнэтийн үйлдэл орно. Бичгийн, дүрслэх аястай.

Ямар нэг тааламжгүй буюу сөрөг хандлага, дадал зуршил байгааг зөөлөн илэрхийлдэг. 'Тийм болох муу зуршилтай' гэсэн утгатай бөгөөд бараг үргэлж шүүмжлэлтэй, сөрөг агуулгад хэрэглэгддэг. Ихэвчлэн どうも, ともすると зэрэг үгтэй хамт орж бичгийн аястай байна.

Тэмдэг нэрэнд залгаж, тухайн шинж чанар туйлын дээд хэмжээнд хүрсэн, 'энэнээс илүү байх аргагүй' гэдгийг илэрхийлдэг хүчтэй, бичгийн хэллэг. 〜極まる ба 〜極まりない хоёр нь ижил утгатай (хоёулаа эерэг утга биш, '極まりない' нь үгүйсгэлийн хэлбэртэй ч утга нь адил). Ихэвчлэн 失礼, 危険, 退屈 зэрэг сөрөг шинж чанартай хамт орно.

Энэ хэллэг нь «А-г хийснээс бол В-г хийсэн нь дээр» гэсэн харьцуулалтыг илэрхийлдэг. Урд талд нь ярьж буй хүний таагүй, дургүй санагдсан зүйл орж, ард нь «〜ほうがいい», «〜たほうがましだ» зэрэг илүү дээр сонголт ордог. Хоёулаа төдийлөн сайн биш ч, нэг нь арай дээр гэдгийг онцолно.

Энэ нь маш албан ёсны, бичгийн хэллэг бөгөөд "А нь байж л байх болохоос Б огт байхгүй" гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Эхний хэсгийг хүлээн зөвшөөрөөд, дараа нь ихэвчлэн эсрэг утгатай зүйлийг хүчтэй үгүйсгэдэг. "А-г л болохоос Б-г огт үгүй" гэсэн зөрчилдсөн бүтэцтэй. こそあれ-г нэр үг болон тэмдэг нэрийн ます-биш суурьтай, こそすれ-г үйл үгийн ます-суурьтай хэрэглэдэг.

Энэ хэллэг нь хэн нэгэнд зөвлөгөө өгөх, ямар нэг асуудлыг шийдэх хамгийн зөв арга нь юу болохыг шууд хэлэхэд хэрэглэгддэг. «Хамгийн зөв арга бол 〜хийх явдал юм» гэсэн утгатай бөгөөд ихэвчлэн багш, ах дүү гэх мэт ахмад хүн залууст зөвлөхөд тохиромжтой. Үгүйсгэх хэлбэр нь «〜ないことだ» болж «〜хийхгүй байх нь зүйтэй» гэсэн утга өгнө.

Энэ нь "тэр үйлдлийг хийлгүйгээр өөр зүйл болох" гэсэн утгатай, まして албан ёсны бичгийн хэллэг. Ихэвчлэн ない хэлбэрийн өгүүлбэртэй хосолж "...хийхгүйгээр ...болохгүй" гэсэн утга гаргадаг. 〜ないで-ийн илүү албан ёсны хувилбар гэж ойлгож болно. Үйл үгийн толь бичгийн хэлбэрт залгана.

Энэ нь маш хуучирсан, албан ёсны бичгийн хэллэг бөгөөд шалтгаан зааж, ихэвчлэн уучлал гуйх эсвэл шалтаг хэлэхэд хэрэглэгддэг. "Нэгэнт ийм нөхцөл байдал учраас (зайлшгүй ийм болсон, ойлгоорой)" гэсэн утга агуулна. Орчин үед өдөр тутмын ярианд бараг хэрэглэдэггүй, албан захидал, мэндчилгээнд тохиолддог.

Энэ нь ようだ-ийн хуучирсан, бичгийн хэлбэр бөгөөд хоёр гол утгатай. Нэгдүгээрт, "...мэт, ...шиг" гэж зүйрлэл, харьцуулалт хийнэ (ごとき нэр үг тодотгоно, ごとく үйл үг тодотгоно). Хоёрдугаарт, хүн эсвэл нэр үгэнд шууд залгахдаа "...шиг өчүүхэн зүйл" гэсэн доромжилсон буюу өөрийгөө дорд үзсэн даруу утга илэрхийлнэ. 〜ごとし нь өгүүлбэрийн төгсгөлд орно.

Энэ нь муу зүйл нэгийн дараа нэг үргэлжилсээр, эцэст нь маш муу, гутамшигтай үр дүнд хүрсэн гэдгийг илэрхийлдэг сөрөг утгатай хэллэг. Ярьж буй хүн уг байдлыг буруушааж, харамсаж байгаа аястай. Ихэвчлэн "урьд нь ийм байсан атлаа эцэст нь бүр ингэтлээ муудлаа" гэсэн агуулгатай. Үйл үгийн толь бичгийн хэлбэрт залгана.

Энэ нь "А биш юм хойно (тэгэхээр Б нь үндэслэлгүй буюу зохисгүй)" гэсэн утгатай, ярианы албан бус хэллэг. Ихэвчлэн нөгөө хүнийг зэмлэх, шүүмжлэх эсвэл тайвшруулах аястай хэрэглэгдэнэ. じゃあるまいし нь ярианы хэлбэр, ではあるまいし нь арай албан ёсны хэлбэр. Дараа нь ихэвчлэн зөвлөгөө, шүүмжлэл, дүгнэлт орно.

Энэ нь нэр үгэнд залгаж "бүгд яг тэр зүйлээр л дүүрэн, дандаа тийм" гэсэн утга илэрхийлдэг. Сайн (例: いいことずくめ) болон тодорхой зүйл (例: 黒ずくめ — дандаа хар) хоёуланд хэрэглэгдэх боловч хязгаарлагдмал тооны үгтэй л тогтмол хэллэг үүсгэдэг. 〜だらけ нь сөрөг утгатай байдаг бол ずくめ нь сөрөг утга агуулдаггүй нь ялгаа. Зөвхөн нэр үгэнд залгана.

Энэ нь "заавал ийм үйлдэл хийлгүйгээр орхихгүй", өөрөөр хэлбэл "гарцаагүй тэгнэ, заавал тийм болгоно" гэсэн хүчтэй санаа зорилго эсвэл зайлшгүй үр дагаврыг илэрхийлдэг албан ёсны хэллэг. Хоёр утга бий: ярьж буй хүний хатуу шийдэмгий хүсэл, эсвэл сэтгэлийн хөдөлгөөн зэрэг зүйл аяндаа зайлшгүй өдөөгдөх. ず нь する-тэй холбогдоход せずに гэж хувирна.

Энэ нь нийгмийн ёс журам, нөхцөл байдал, эсвэл хүмүүсийн хүлээлтээс шалтгаалан "тэр үйлдлийг хийхгүйгээр асуудал шийдэгдэхгүй, заавал хийх ёстой болно" гэсэн утгатай. すまない нь "өнгөрөхгүй, өршөөгдөхгүй" гэсэн утга. 〜ずにはおかない (өөрийн хүсэл/зайлшгүй чанар) -аас ялгаатай нь энэ нь гадны дарамт, үүрэг хариуцлагаас үүдэн зайлшгүй болохыг заана. する→せずに болж хувирна.

Энэ нь さえ-тэй адил утгатай, илүү албан ёсны бичгийн хэллэг бөгөөд "бүр энэ ч гэсэн (тэгэхээр бусад нь хэлэлгүй ойлгомжтой)" гэж туйлын жишээг онцлоход хэрэглэгддэг. Ихэвчлэн "тийм амархан/энгийн зүйл хүртэл ийм байтал бусдыг нь хэлэх ч хэрэггүй" гэсэн санаа агуулна. Өгүүлэгдэхүүнтэй хэрэглэхэд ですら гэж хэлдэг. Дараа нь ихэвчлэн үгүйсгэх буюу гэнэтийн агуулга орно.

Энэ нь "нэг зүйлийг хийсэн тэр даруйд, удалгүй дахиад нөгөө байдал давтагдан үүсдэг" гэсэн утгатай, ихэвчлэн уйдсан, залхсан, гомдсон аястай хэрэглэгддэг. Жишээ нь "цэвэрлэсэн тэр дороо дахин бохирддог" гэх мэт давтагдсан, дэмий хүчин чармайлтыг онцолно. たそばから (өнгөрсөн) болон 辞書形そばから хоёуланг хэрэглэдэг. たとたん-аас ялгаатай нь энэ нь нэг удаагийн биш, давтагддаг үйлдлийг заана.

Энэ нь "зөвхөн ганцхан энэ л, өөр юу ч биш" гэдгийг хүчтэй онцолдог албан ёсны, бичгийн хэллэг. ただ нь "зөвхөн" гэсэн утгыг урдаас нь бэхжүүлж, のみ нь だけ-ийн албан ёсны хувилбар юм. Нэр үг, үйл үгэнд залгаж болно (例: ただ待つのみ — зөвхөн хүлээх л үлдсэн). Ихэвчлэн ёсзүйн, тогтсон, нэлээд хатуу өнгөтэй өгүүлбэрт хэрэглэгдэнэ.

Энэ нь "тэр үйлдлийг хийсэн ч гэсэн хүссэн үр дүн гарахгүй, дэмий" гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Дараа нь үргэлж сөрөг буюу үгүйсгэх агуулга орж, "оролдоод ч нэмэргүй" гэсэн ярьж буй хүний дүгнэлт, итгэлгүй байдлыг харуулна. Ихэвчлэн いくら, どんなに зэрэг үгтэй хосолж утгыг нь бэхжүүлдэг. Үйл үгийн た хэлбэрт залгана.

Энэ нь "хамгийн бага нэгж хэмжээ ч гэсэн (бүр нэг ч) үгүй" гэж туйлын хүчтэй бүрэн үгүйсгэлийг илэрхийлдэг албан ёсны, тогтсон хэллэг. Ихэвчлэн "тоо+тоологдох нэр+たりとも〜ない" хэлбэртэй (例: 一日たりとも — нэг өдөр ч гэсэн үгүй). 一 (нэг) гэсэн хамгийн бага тоотой хамгийн ихэвчлэн хэрэглэгддэг. Маш хатуу, шийдэмгий, заримдаа уриа лоозон маягтай өнгөтэй.

Тодорхой нэр хүнд, өндөр албан тушаал, үүрэг хариуцлагатай хүнийг заан, тийм хүн бол ийм байх ёстой гэдгийг онцолж хэлдэг маш албан ёсны, ноцтой найруулгатай хэллэг. Ихэвчлэн «...たる者は…べきだ / …なければならない» гэсэн загвартай хосолж, удирдагч, багш, эцэг эх зэрэг хариуцлагатай байр суурийг шаардлагатай байдалтай холбож хэрэглэдэг. Ярианы хэлэнд бараг хэрэглэдэггүй, бичгийн болон уриалга, сургамжийн өнгө аястай.

«...хийх ч гэдэг» гэсэн хамгийн бага хэмжээний үйлийг онцлон, тэр бага зэргийн зүйл хүртэл ийм байдал төрүүлдэг гэдгийг хүчтэй илэрхийлдэг хуучирсан, маш албан ёсны хэллэг. Ихэвчлэн «想像するだに / 考えるだに / 微動だに（しない）» зэрэг тогтсон хэллэгүүдэд тааралдана. «...ч гэхэд» (даже мэт утга) бөгөөд ихэнхдээ үгүйсгэх буюу сэтгэл хөдлөлийг гүнзгийрүүлэх утгаар хэрэглэгддэг.

Хэд хэдэн жишээг зэрэгцүүлэн жагсаахдаа, ялангуяа төвөгшөөх, гомдоллох, дургүйцэх сэтгэлийн өнгө аястай хэрэглэдэг хэллэг. «...や〜や» эсвэл «〜とか〜とか»-той төстэй боловч ярьж буй хүний сөрөг хандлага илүү тод гарна. Ярианы хэлэнд элбэг тааралдана.

Эсрэг тэсрэг буюу хосолсон хоёр үйлдэл ээлжлэн давтагдан үргэлжилж байгааг дүрсэлдэг уран зохиолын, хуучирсан хэллэг. Хоёр үйл үгийн нэг талыг ялгаатай хэлбэртэйгээр (нэг идэвхтэй, нэг идэвхгүй) хослуулсан «行きつ戻りつ», «持ちつ持たれつ», «見えつ隠れつ» зэрэг тогтсон хэллэгээр голчлон хэрэглэгддэг. Орчин үеийн ярианд ховор.

«ямар ... байсан ч хамаагүй, ялгаа гарахгүй» гэсэн утгыг илэрхийлэх албан ёсны хэллэг. Ихэвчлэн «どんな / どこ / 誰 / いつ» зэрэг асуух үгтэй хослон, «ямар ч нөхцөлд адил» гэдгийг онцлоно. «〜であろうと» нь арай хүчтэй, бичгийн өнгө аястай хувилбар. Нэр үг болон на-тэмдэг нэртэй холбогдоно.

Хоёр (заримдаа гурван) эсрэг буюу зэрэгцэх жишээг дэвшүүлж, «энэ ч бай тэр ч бай ялгаагүй, аль аль тохиолдолд адил» гэдгийг илэрхийлэх албан ёсны хэллэг. Ихэвчлэн эсрэг утгатай хос үгсийг (大人であれ子供であれ гэх мэт) тавьдаг. Нэр үг болон на-тэмдэг нэртэй хэрэглэгдэнэ.

Ямар нэг үйл явдал болсон цагаас хойш нөхцөл байдал нь үргэлжид өөрчлөгдсөн, тэр өөрчлөлт тогтмол үргэлжилсээр байгааг онцолж хэлдэг хэллэг. Энгийн «〜てから»-аас илүү сэтгэл хөдлөлтэй, томоохон шилжилтийг тэмдэглэдэг. Ихэвчлэн өнгөрсөн нэг тодорхой үеэс эхэлсэн удаан хугацааны өөрчлөлтийг хэлэхэд хэрэглэнэ.

Ямар нэг байдал хэтэрхий хүнд, эвгүй, тэвчихийн аргагүй учраас ярьж буй хүн нь даах аргагүй, дургүйцэж байгааг илэрхийлэх хэллэг. «〜てたまらない»-тэй ойролцоо боловч «ийм байдал үргэлжилбэл болохгүй, тэвчихийн аргагүй» гэсэн гомдол, дургүйцэл илүү тод гарна. Ихэвчлэн тааламжгүй мэдрэмж, нөхцөл байдалд хэрэглэнэ.

Ямар нэг зүйл нь нийгмийн хэм хэмжээ, эрх зүй, ёс зүйн үүднээс «тийм байх нь зөв, зохистой» гэдгийг илэрхийлэх албан ёсны хэллэг. «〜べきだ»-тай ойролцоо боловч «нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн ёсоор тийм байх нь зүйн хэрэг» гэсэн утга илүү тод. Бичгийн болон албан ёсны хэлэнд хэрэглэгддэг.

Шууд утгаараа «энэ ... биш юм бол өөр юу байх билээ?» гэсэн риторик асуултын хэлбэрээр «энэ бол яалт ч үгүй яг тэр зүйл мөн» гэдгийг хүчтэй батлан хэлдэг сэтгэл хөдлөлтэй, уран зохиолын хэллэг. Ихэвчлэн «愛 / 運命 / 奇跡» зэрэг хийсвэр, өндөр утга бүхий нэр үгтэй хослон, ярьж буй хүний гүн итгэл, сэтгэгдлийг илэрхийлнэ.

Ямар нэг хүсэл, мэдрэмжийг чин сэтгэлээсээ, тасралтгүй, удаан хугацаанд хадгалж байгааг илэрхийлэх албан ёсны, уран яруу хэллэг. Ихэвчлэн «願う / 期待する / 愛する / 祈る» зэрэг сэтгэл хөдлөл, хүслийг заасан үйл үгтэй хослоно. Ёслол, илгээлт, захидал зэрэг албан ёсны өнгө аяст тохирно.

Хоёр хүчин зүйл хоорондоо нийлж, харилцан нөлөөлж улам хүчтэй буюу тодорхой үр дүнг бий болгож байгааг илэрхийлэх албан ёсны бичгийн хэллэг. «А нь Б-тэй хослон …» гэсэн утгатай бөгөөд ихэвчлэн эерэг, гайхалтай үр дүнг тайлбарлахад хэрэглэнэ. «AはBと相まってCになる» гэсэн загвартай.

Ямар нэг онцгой, тусгай нөхцөл байдал учраас байгалийн жамаар тийм үр дүн гарсныг илэрхийлнэ. "...гэх онцгой нөхцөл тохиолдсон болохоор" гэсэн утгатай бөгөөд ихэвчлэн мэдээ, тайлбар маягийн өгүүлбэрт хэрэглэдэг. Дараах өгүүлбэрт тухайн нөхцөлд тохирсон зүй ёсны үр дагавар ордог тул хүсэлт, тушаалтай ороход тохиромжгүй.

«Хэрэв ийм онцгой шалтгаан, нөхцөл бий бол (бусад үед хийхгүй ч) тэгэхэд бэлэн» гэдгийг илэрхийлэх албан ёсны болзлын хэллэг. Ихэвчлэн «хайртай хүн / эх орон / зайлшгүй хэрэгцээ» зэрэг чухал шалтгаан тавьж, «тийм бол ямар ч золиос гаргахад бэлэн» гэсэн шийдэмгий сэтгэлийг харуулна.

Нэг зүйлийн хоёр (заримдаа гурван) янзын тал, талыг жишээ болгон дурдаж, «энэ ч талаас, тэр ч талаас бүгд л адил (сайн эсвэл муу)» гэсэн дүгнэлт, үнэлгээ хийдэг хэллэг. Ихэвчлэн ярьж буй хүний биширсэн магтаал эсвэл буруушаасан үнэлгээг илэрхийлнэ. Нэр үгтэй хэрэглэгдэнэ.

Хүн, газар, эд зүйлийн нэрийг танилцуулах буюу сонссон зүйлийн агуулгыг дамжуулахад хэрэглэдэг. "...гэдэг (нэртэй)", "...нэртэй" гэсэн утгатай. Нэр үгийн өмнө орвол тухайн нэрийг тодорхойлж өгдөг (例: 田中という人 = Танака гэдэг хүн). Мөн өгүүлбэрийн дараа орж агуулга, мэдээллийг хүлээн авагчид танилцуулдаг. Ярианы хэлэнд ихэвчлэн 〜って болж богиносдог.

«А болохыг хүлээн зөвшөөрч байгаа боловч, түүнээс хүлээгдэх зүйл бодит байдалд тохирохгүй» гэсэн зөрчилдөх утгыг илэрхийлдэг албан ёсны, бичгийн хэллэг. «〜ても» -тэй ойролцоо боловч илүү хүндэтгэлтэй, ном зохиол, илтгэлд хэрэглэгддэг. Ихэвчлэн «хичнээн чухал/хүчтэй А ч гэсэн» гэсэн өнгө аястай байх ба араас нь ерөнхий зарчим буюу үнэн ярьдаг.

Аль нэг шинж тэмдэг буюу мэдрэмж туйлын хүчтэй, үгээр илэрхийлэхэд хэцүү байгааг онцлон илэрхийлдэг сэтгэл хөдлөлийн хэллэг. Эерэг (баяр баясгалан) ба сөрөг (уур уцаар, ядаргаа) аль алинд хэрэглэгддэг ч ихэвчлэн сөрөг, хэт туйлширсан мэдрэмжид түлхүү хэрэглэдэг. «〜といったらありはしない» нь илүү хатуу, ярианы өнгөтэй хувилбар.

Хоёр төлөөлсөн жишээг дурдан, «зөвхөн эдгээр төдийгүй, бүхэлдээ, ялгаа зааггүй» гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн биеийн хэсэг, газар орон зэрэг ойролцоо хоёр зүйлийг сонгож, «энэ ч тэр ч гэлтгүй бүгд» гэдгийг онцолно. Сонголтоор тодорхой хязгаар тогтоохгүй, бүхэлдээ хамаарна гэдгийг хүчтэй илэрхийлэх бичгийн хэллэг.

Сэдвийг онцлон гаргаж, түүний талаар гомдол гаргах, шүүмжлэх, дургүйцэх сэтгэлээ илэрхийлэх ярианы хэллэг. Ихэвчлэн ойр дотны хүн, эд зүйлийг сэдэв болгож, араас нь сөрөг, шүүмжилсэн агуулга ярьдаг. «...нь дандаа ийм муу» гэсэн уур уцаар, гайхширлыг агуулсан өнгө аястай.

Яг ямар нэг байдалд байх агшинд хэн нэгэн харсан, барьсан, саад болсон, эсвэл тухайн нөхцөлд хандсаныг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн «яг ингэж байх дээр нь баригдах/харагдах» эсвэл эелдгээр «завгүй байгаа дээр чинь төвөг удлаа» гэсэн утгаар хэрэглэгддэг. Дараа нь ихэвчлэн харах, барих, дуудах зэрэг үйл орно.

«Хэдийгээр А гэж таамаглах буюу оролдох гэсэн ч, хүлээж буй сайн үр дүн гарахгүй» гэсэн утгыг илэрхийлдэг. «〜ても» -ийн утгатай боловч «хичнээн оролдоод ч нэмэргүй, дэмий» гэсэн сөрөг дүгнэлт дагалддаг. «〜としたって» нь илүү ярианы өнгөтэй хувилбар.

Огт хүлээгээгүй, гайхширмаар буюу гомдоомоор зүйл болсонд гайхах, цочих, уцаарлах сэтгэл хөдлөлийг илэрхийлэх хэллэг. Араас нь үргэлжлэх хэсгийг ихэвчлэн орхиж, «...гэж (тэгсэн гэж)!» гэсэн өргөлтөөр төгсгөнө. Мөн нэр томьёо тодорхойлоход «〜とは...のことだ» хэлбэрээр хэрэглэгддэг боловч энд гол нь сэтгэл хөдлөлийн утга.

«А гэдгийг хүлээн зөвшөөрч байгаа боловч, бодит байдалд түүнээс хүлээгдэх зүйл биелэхгүй» гэсэн зөрчилдөх утгыг илэрхийлдэг бичгийн өнгө аястай хэллэг. «〜けれども／〜が» -тэй ойролцоо боловч илүү албан ёсны. Ихэвчлэн «нэрлэхэд А боловч, бодит байдал өөр» гэсэн санааг гаргахад хэрэглэдэг.

Хэн нэгэн нь үнэндээ ам нээж хэлээгүй боловч, төрх байдал, үйлдлээрээ «яг л ...гэж байгаа юм шиг» санагдуулсан гэдгийг дүрслэх бичгийн хэллэг. Ишлэлийн «と» -ийн дараа орох тул өмнө нь ихэвчлэн хэлэх байсан шууд яриа орно. Хүний хандлага, төрхийг тод дүрслэхэд хэрэглэдэг.

Хоёр ойролцоо буюу эсрэг тэсрэг зүйлийг дурдаж, «аль нь нь болохыг тодорхой хэлж салгаж чадахгүй, бүрхэг» гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Өнгө, дуу, илэрхийлэл зэрэг тодорхой ялгаж салгахад хэцүү зүйлийг дүрслэхэд хэрэглэдэг. Хоёр талд нь ихэвчлэн ижил төрлийн нэр буюу шинж тэмдэг орно.

Тодорхой санаа зорилгогүйгээр, анхаарал хандуулалгүй ямар нэг үйлдэл хийгдэхийг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн харах, сонсох, бодох зэрэг өөрийн эрхгүй болдог үйлд хэрэглэгдэнэ («見るともなく見る» = онцгойлон ажиглах гэлгүй харах). Мөн «どこからともなく» гэх мэт асуух үгтэй хослон «хаанаас нь ч мэдэгдэлгүй» гэсэн утгаар хэрэглэгддэг.

«Тийм өндөр түвшин, онцгой байр суурь, нас, үе шатанд хүрвэл, тэр болгонд тохирсон онцгой байдал/үр дүн гарна» гэдгийг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн нэлээд өндөр зэрэглэл, онцгой нөхцөлийг сэдэв болгож, түүнд тохирох хүлээлтийг гаргахад хэрэглэдэг. «энгийн биш, тийм онцгой түвшинд бол өөр» гэсэн өнгө аястай.

«А гэж бодож/таамаглаж байсан атал, бодит байдал түүнээс эсрэг буюу гэнэтийн өөр болсон» гэдгийг гайхширлын өнгөтэй илэрхийлдэг хэллэг. Хүлээлт ба бодит байдлын зөрүүг гаргаж, ихэвчлэн «гэтэл огт өөр байсан» гэсэн санааг гаргахад хэрэглэдэг бичгийн, ярианы аль алинд тааралддаг арай хуучирсан өнгөтэй хэллэг.

«Хамгийн өндөр буюу хүчтэй А хэмжээнд хүрэхгүй ч гэсэн, ядаж түүнээс доош боловч тодорхой хэмжээнд хүрнэ» гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Өмнө нь өндөр зэрэг, араас нь түүнээс доош боловч хүлээж болохуйц зэрэг орно. «тэгж чадахгүй ч ядаж энэ хэмжээнд» гэсэн санаа гаргахад хэрэглэдэг бичгийн хэллэг.

Энэ хэв нь маш болгоомжтой, давхар үгүйсгэлээр зөвшөөрөл өгөх буюу боломж байгааг илэрхийлдэг. "Бүрэн боломжгүй гэж хэлж болохгүй, нөхцөл байдлаас шалтгаалаад магадгүй болж ч мэднэ" гэсэн дутуу, болзолтой санааг агуулна. Шууд "тийм" гэж хэлэхээс зайлсхийн, тодорхой нөхцөл хангагдвал зөвшөөрч магадгүй гэдгийг өнгөтөөр илэрхийлэхэд хэрэглэдэг. Албан ёсны бичгийн болон ярианы хэв.

Энэ хэв нь ямар нэг байдал өөрчлөгдөлгүйгээр, тэр чигээрээ хэвээр хадгалагдсан гэдгийг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн 「生まれながらに」(төрөлхийн), 「居ながらにして」(сууж байгаа газраасаа л хөдлөлгүй), 「涙ながらに」(нулимс унагасаар) зэрэг тогтсон хэллэгээр голдуу хэрэглэгддэг. Албан ёсны, бичгийн өнгө аястай хуучирсан маягийн хэв.

Энэ хэв нь "хэрэв ... байхгүй бол ... биелэх боломжгүй" гэсэн зайлшгүй шаардлагатай нөхцөлийг илэрхийлдэг. Дараа нь ихэвчлэн үгүйсгэсэн буюу боломжгүй гэсэн утгатай өгүүлбэр залгана. Маш албан ёсны, бичгийн болон уран яруу өнгө аястай тул өдөр тутмын ярианд ховор хэрэглэгддэг. 「〜なしには」-тай утга ойролцоо.

Энэ хэв хоёр гол утгатай: нэгдүгээрт, ямар нэг үйлдлийг хийлгүйгээр өөр зүйл хийсэн гэдгийг (жишээ нь зөвшөөрөл авалгүйгээр) илэрхийлнэ. Хоёрдугаарт 「〜なしには」 хэлбэрээр "... байхгүй бол ... боломжгүй" гэсэн зайлшгүй нөхцөлийг заана. Албан ёсны бичгийн өнгөтэй бөгөөд 「〜なくしては」-тай төстэй.

Энэ хэв нь "хэрэв ... байсан бол яахав өөр хэрэг, гэхдээ бодит байдал тийм биш тул ..." гэсэн харьцуулалтыг илэрхийлдэг. Эхний (ихэвчлэн онцгой эсвэл туйлширсан) тохиолдол бол ойлгомжтой ч, гол анхаарал бол хоёр дахь, бодит байдал дээр буудаг. Дараа нь ихэвчлэн гайхсан, эсвэл шүүмжилсэн өнгөтэй өгүүлбэр залгана. Албан ёсны, бичгийн хэв.

Энэ хэв нь "зөвхөн тэр хүн/газар/зүйлд л байдаг өвөрмөц, бусдад байхгүй онцлог" гэдгийг магтаалын, талархлын өнгөтэйгөөр илэрхийлдэг. Голдуу 「〜ならではの＋名詞」 хэлбэрээр нэр үгийг тодотгоход хэрэглэгдэнэ. Сурталчилгаа, аяллын тойм, магтаал зэрэгт олонтаа тааралддаг эерэг утгатай хэв.

Энэ хэв нь нэг үйлдэл хийсний дараа бараг зэрэгцэн, тэр даруй өөр (ихэвчлэн санаандгүй, гэнэтийн) үйлдэл болсныг илэрхийлдэг. Эхний болон хоёр дахь үйлдлийн эзэн нэг хүн байх ба, гол өгүүлэгч этгээдийн зан үйлийг гаднаас ажигласан байдлаар бичигдэнэ. Албан ёсны, бичгийн өнгөтэй. 「〜とすぐに」-тай ойролцоо.

Энэ хэв нь хэд хэдэн сонголтоос аль нэгийг нь сонгож хийгээч гэсэн санааг илэрхийлдэг. Жагсаасан зүйлс нь зүгээр нэг жишээ бөгөөд өөр сонголт ч байж болно гэсэн утгатай. Ихэвчлэн зөвлөгөө өгөх, санал болгох, тушаах өнгөтэй өгүүлбэрт хэрэглэгддэг. 「親になり子になり」 гэх мэт эсрэг утгатай хосыг хэрэглэвэл "хэн ч хамаагүй" гэсэн санаа гарна.

Энэ хэв нь тухайн хүн, зүйлийн боломж, түвшин, байр сууринд тохирсон хэрээр гэсэн санааг илэрхийлдэг. Төгс биш ч гэсэн өөрийн хэмжээ, чадварынхаа хэрээр хичээж байгааг хүлээн зөвшөөрсөн, эерэг өнгөтэй. 「〜なりに」 нь үйлийг, 「〜なりの＋名詞」 нь нэр үгийг тодотгоно. Өөрийгөө буюу бусдыг даруу байдлаар үнэлэхэд олон хэрэглэгдэнэ.

Энэ хэв нь ямар нэг онцгой нөхцөл байдал, цаг үе, орчинд оршиж байгааг илэрхийлж, түүнийгээ дараагийн утгатай холбодог. Тэр онцгой нөхцөлд байгаа учраас ийм байдал үүссэн (буюу эсрэгээр) гэсэн санааг агуулна. Маш албан ёсны, бичгийн хэв бөгөөд 「〜という状況で」 гэсэнтэй ойролцоо. 「〜にあっても」 хэлбэрээр "ийм нөхцөлд ч гэсэн" гэсэн эсрэгцэх утга гарна.

Энэ хэв нь "эцэст нь ийм туйлын/онц байдалд хүрч байж л санаа авах, эс бөгөөс ийм болоход хүрсэн ч гэсэн өөрчлөгдөхгүй" гэсэн санааг илэрхийлдэг. 「〜に至っては」 нь жагсаалтаас хамгийн онцгой, муу жишээг сонгож онцлоход хэрэглэгдэнэ. 「〜に至っても」 нь "тэр шатанд хүрсэн ч гэсэн (өөрчлөгдөхгүй)" гэж эсрэгцэх утга илэрхийлнэ. Маш албан ёсны, бичгийн хэв.

Энэ хэв нь урт удаан үйл явц, олон зүйлийг туулсны эцэст ямар нэг (ихэвчлэн чухал, онц) үр дүн, байдалд хүрсэн гэдгийг илэрхийлдэг. Зүгээр "болсон"-оос илүү, эцсийн цэгт, тэр түвшинд хүрсэн гэдгийг онцолно. 「〜に至る」 нь үйл үг, 「〜に至るまで」 нь "...хүртэл бүгд" гэсэн хүрээ заана. Маш албан ёсны, бичгийн хэв.

Энэ хэв нь хүрээний хязгаарыг онцолж, "бүр ... хүртэл нь" гэсэн санааг илэрхийлдэг. Ердийн зүйлсээс эхлээд бүр төсөөлшгүй жижиг, эсвэл туйлын зүйл хүртэл бүгдийг хамарч байгааг тодотгоход хэрэглэгдэнэ. Ихэвчлэн 「〜から〜に至るまで」 хэлбэрээр өргөн цар хүрээг харуулна. Албан ёсны, бичгийн хэв.

Ямар нэг чухал зүйлд шууд холбогдох, түүнд ноцтой нөлөөлж болзошгүй гэдгийг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн амь нас, нэр хүнд, ирээдүй зэрэг чухал, ноцтой зүйлтэй хамт орж 'тэр зүйлд эрсдэл учруулна' гэсэн өнгөтэй. Араасаа нэр үг дагахад 「にかかわる」 хэлбэрээр тодотгол болно.

Энэ хэв нь ямар нэг зүйл зөвхөн тухайн нэг тохиолдол, цаг хугацаа, хүн, газарт л хамаатай биш, өөр газар, бусад үед ч мөн адил тохиолддог гэдгийг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн "энэ зөвхөн өнөөдрийн, эсвэл зөвхөн энд тохиолдсон асуудал биш" гэж нэгтгэн дүгнэх, эсвэл өргөтгөн ойлгуулахад хэрэглэгдэнэ. Ярианы болон бичгийн хоёуланд тохиолдоно.

Энэ хэллэг нь жинхэнэ зорилго өөр байтал ямар нэг зүйлийг шалтаг/нэрийдэл болгон далимдуулж ямар нэг үйлдэл хийхийг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн өөртөө ашигтай, нэг их шударга биш үйлдлийг тайлбарлахад хэрэглэгддэг тул сөрөг өнгө аястай. Нэр үг буюу үйл үгийн толь бичгийн хэлбэрт залгана.

Энэ нь "...-хад хэцүү биш", өөрөөр хэлбэл "амархан ...-ж болно" гэсэн утгатай албан ёсны, бичгийн хэллэг юм. Гол төлөв 想像（そうぞう）する төсөөлөх, 察（さっ）する ойлгох, 推測（すいそく）する таамаглах зэрэг хязгаарлагдмал үйл үгтэй хамт хэрэглэгддэг. "Хэн ч амархан төсөөлж/ойлгож болно" гэдгийг онцлон илэрхийлнэ.

Энэ хэллэг хэд хэдэн утгатай. Нэгдүгээрт, тоо хэмжээ, нас, шатны дараа орж "...-д хүрч байж л, ...болж байж сая" гэсэн утгыг (ихэвчлэн гайхах эсвэл онцгой нөхцөлийг) илэрхийлнэ. Хоёрдугаарт, өндөр чадвартай хүн хүртэл гэдгийг онцлоход хэрэглэдэг. Албан ёсны, бичгийн өнгө аястай. 60歳にして, 今にして гэх мэт тогтсон хэллэгүүдэд их тааралдана.

Энэ нь ямар нэг баримт, дүрэм, бодит байдал, туршлага зэрэгт нийцүүлэн, түүнээс хазайлгүй ажил үйлдэл хийхийг илэрхийлдэг албан ёсны хэллэг. Голдуу 事実（じじつ）, 規則（きそく）, 現実（げんじつ）, 経験（けいけん）зэрэг бодитой зүйлстэй хамт хэрэглэгддэг. Нэр үгийг тодотгоход 〜に即した хэлбэрийг хэрэглэнэ.

〜にたえる нь "...-х хангалттай үнэ цэнэтэй, ...-х зохистой" гэсэн утгатай (鑑賞にたえる うншихад/үзэхэд зохистой). 〜にたえない нь хоёр утгатай: эхнийх нь "...-хийн аргагүй муу, тэвчихийн аргагүй" (見るにたえない харахын аргагүй); хоёрдугаарх нь 感謝, 感激 зэрэг сэтгэлийн үгстэй орж "туйлын их ...-ж байна" гэсэн утгыг илэрхийлнэ. Албан ёсны бичгийн хэллэг.

〜に足る нь "...-хад хангалттай, ...-х зохистой/үнэ цэнэтэй" гэсэн утгатай (信頼に足る итгэхэд зохистой). 〜に足りない／〜に足らない нь эсрэгээрээ "...-хад хүрэлцэхгүй, ...-х хэрэггүй, өчүүхэн" гэсэн утгыг илэрхийлнэ (取るに足りない анхаарах ч үнэ цэнэгүй). Албан ёсны, бичгийн өнгө аястай.

Энэ хэллэг нь нэг хэмжээ, хүрээ, газар нутагт хязгаарлагдалгүй, түүнээс илүү өргөн хүрээ рүү тэлж байгааг илэрхийлдэг. "Зөвхөн А-гаар хязгаарлагдахгүй, Б хүртэл" гэсэн утга агуулна. Албан ёсны, бичгийн хэллэг бөгөөд цар хүрээ томрох утгыг онцлоход хэрэглэнэ. Нэр үг буюу үйл үгийн толь бичгийн хэлбэрт залгана.

Хоёр зүйлийг тэс эсрэг талаас нь харьцуулж, тэдгээрийн ялгааг тодоор гаргахад хэрэглэдэг. "А бол ийм, харин түүнээс эсрэгээр Б бол тийм" гэсэн утга илэрхийлнэ. Голдуу ярьж буй хүний субъектив үнэлгээ, сэтгэгдэл орох нь олонтаа. 〜に比べて нь зүгээр харьцуулдаг бол 〜にひきかえ нь эсрэг тэсрэг байдлыг онцолдгоороо ялгаатай.

Энэ нь өмнөх зүйл, өнгөрсөн үе нь ч өндөр түвшинд байсан атал одоо нь түүнээс ч илүү давсан байдалтай байгааг илэрхийлнэ. "А ч өндөр байсан, гэхдээ түүнээс ч илүү (одоо)" гэсэн утга. 何にもまして (юунаас ч илүү), 以前にもまして (өмнөхөөс ч илүү) зэрэг тогтсон хэллэгт их тааралдана. Албан ёсны, бичгийн өнгө аястай.

Сэтгэл хөдлөлийн дээд цэгт хүрсэн байдлыг илэрхийлдэг маш албан ёсны, ёслол төгөлдөр хэллэг. Голдуу 光栄（こうえい）гайхамшигтай хүндэтгэл, 感激（かんげき）догдлол, 赤面（せきめん）ичих зэрэг хязгаарлагдмал нэр үгстэй хамт хэрэглэгддэг. "Туйлын их ..." гэсэн утга. Ихэвчлэн албан ёсны яриа, мэндчилгээнд гарна.

Аль нэг байдал, мэдрэмж эцсийн дээд цэгтээ хүрсэн, түүнээс цааш үгүй болсныг илэрхийлдэг албан ёсны бичгийн хэллэг. "Туйлын ..., аль болох дээд зэргийн ..." гэсэн утга. 感激の極み (туйлын догдлол), 贅沢の極み (туйлын тансаг), 痛恨の極み (туйлын харамсал) зэрэг сайн ба муу аль алинд хэрэглэгдэнэ.

"А-г бүү хэл, түүнээс илүү энгийн/мэдээж байх ёстой Б ч гэсэн ..." гэсэн утгыг илэрхийлнэ. Эхнийх (А) нь өндөр түвшний зүйл, дараах (Б) нь түүнээс хялбар зүйл байх ба ихэвчлэн ард нь үгүйсгэл орж эсрэг утга илэрхийлнэ. 〜どころか-тай ойролцоо боловч илүү албан ёсны. Сөрөг агуулгатай нөхцөлд хэрэглэгдэх нь олонтаа.

Шалтгааныг онцгойлон, "өөр ямар ч учир биш, яг энэ учраас л" гэдгийг хүчтэй онцлох албан ёсны хэллэг. Голдуу эерэг, чин сэтгэлийн шалтгааныг илэрхийлэхэд хэрэглэгддэг бөгөөд ихэвчлэн төгсгөлд нь のだ／のです орно. Үйл үг ば-хэлбэрт, тэмдэг нэр буюу нэр үгийн хувьд であればこそ хэлбэрт залгана.

Хэрэв ямар нэг (ихэвчлэн муу) нөхцөл болбол бүх зүйл дуусна, цаашид яах ч аргагүй болно гэсэн утгыг илэрхийлдэг. "...-чихвэл тэгээд л дуусаа, бүх хүчин чармайлт хий дэмий болно" гэсэн сөрөг, эцэслэсэн утгатай. Голдуу たら／ば болзлын хэлбэртэй хамт хэрэглэгдэнэ.

Хориглолыг илэрхийлдэг хуучирсан, ёслол төгөлдөр бичгийн хэллэг. 〜べからず нь өгүүлбэрийн төгсгөлд орж "...-ж болохгүй" гэсэн зарлал, дүрмийн хэлбэртэй (захиа, самбар дээр). 〜べからざる нь нэр үгийг тодотгож "...-ж болшгүй, зайлшгүй" гэсэн утга өгнө (欠くべからざる зайлшгүй хэрэгтэй). する үйл үгийн хувьд するべからず буюу すべからず хоёр хэлбэр хоёулаа хэрэглэгдэнэ.

Энэ нь маш албан ёсны, бичгийн хэлний хэллэг бөгөөд ямар нэг зорилгод хүрэхийн тулд тухайн үйлдлийг хийж байгааг илэрхийлдэг. Утгын хувьд 〜ために, 〜ようにと(同じ)-тэй ойролцоо боловч уран зохиол, мэдээ, албан баримтад голчлон тааралддаг хуучирсан өнгө аястай. する үйл үгийн хувьд するべく биш すべくболж онцгойлон хэрэглэгддэгийг анхаараарай.

Энэ хэллэг нь ямар нэг зүйлийг хийх боломж огт байхгүй, нөхцөл байдлын улмаас бараг боломжгүй гэдгийг хүчтэйгээр илэрхийлдэг маш албан ёсны бичгийн хэллэг юм. Ихэвчлэн знать, ялгах, харьцуулах гэх мэт сэтгэхүй, мэдрэхүйн үйл үгтэй хамт хэрэглэгдэнэ. Утгын хувьд 〜はずがない, 〜できるはずもない-тай ойролцоо боловч хэв маяг нь илүү ёслол төгөлдөр, ховор.

Энэ нь нэг хүний байр суурь, мэргэжил, ёс суртахуунд огт нийцэхгүй, зөвшөөрөгдөхгүй үйлдэл гэдгийг хатуу зэмлэх өнгөөр илэрхийлдэг маш хуучин, бичгийн хэллэг юм. Ихэвчлэн «〜にあるまじき＋名詞» хэлбэрээр (жишээ нь 教師にあるまじき行為) тогтсон хэллэгээр хэрэглэгддэг. Орчин үеийн ярианд бараг хэрэглэгддэггүй тул JLPT-д танихад л чухал.

Энэ хэллэг хоёр гол утгатай: нэгдүгээрт, нэг арга бүтэхгүй бол өөр аргад шилжихээс өөр аргагүй гэсэн шийдэмгий хандлагыг илэрхийлнэ (хэрэв тэгвэл зүгээр л ингэх болоо). Хоёрдугаарт, өнгөрсөн цаг хэлбэрт «〜たまでだ» болоход «зүгээр л ...сан болохоос өөр санаа байгаагүй» гэсэн тайлбар, өөрийгөө цагаатгах утга гарна. Шийдэмгий, хатуу ширүүн өнгө аястай.

Энэ нь ямар нэг бохир, эвгүй зүйл (тоос, шавар, цус, хөлс, өр зэрэг) бүх гадаргуу дээр нь наалдаж, бүхэлдээ бүрхэгдсэн байдлыг илэрхийлдэг. Бараг үргэлж сөрөг, эвгүй утгатай зүйлд хэрэглэгддэг нь онцлог. «〜だらけ»-тэй төстэй боловч まみれ нь шингэн, нунтаг зэрэг шууд наалдаж бүрхэх зүйлд илүү тохиромжтой.

Энэ нь нэр үгэнд залгаж, тухайн зүйлийн шинж чанар, төрх илэрч, тийм маягтай болж байгааг илэрхийлдэг бичгийн хэллэг юм. Жишээ нь 春めく (хавар шинжтэй болох), 謎めく (нууцлаг болох) зэрэг хязгаарлагдмал тогтсон үгстэй голчлон хэрэглэгддэг. Үйл үг шиг хувирдаг тул 謎めいた話 (нууцлаг шинжтэй яриа) гэх мэт хэлбэрээр гарна.

Энэ хэллэг нь «А нь мэдээж сайн/чухал нь ойлгомжтой боловч, түүнээс ч илүү Б нь онцлох юм» гэсэн утгаар хоёр зүйлийг харьцуулан, хоёр дахийг нь онцолж тодотгодог албан ёсны магтаалын өнгөтэй хэллэг. Эхний зүйлийг үгүйсгэхгүй, харин үнэлсэн дээрээ хоёр дахийг нь илүү чухалчилж байгаа нь онцлог. Бичгийн болон албан ярианд тааралдана.

Энэ хэллэг нь «тэгсэн бол сайн байх байсныг, харин тэгээгүйгээс ингэж болсон» гэсэн харамсал, гомдол, зэмлэлийн өнгө аястай. Ихэвчлэн өгүүлбэрийн төгсгөлд орж, дараагийн хэсгийг хэлэлгүй орхих нь олонтаа бөгөөд ингэснээр харамсах сэтгэлийг улам тодруулдаг. «...のに» -тэй утгын хувьд ойролцоо боловч ものを нь сэтгэл хөдлөл, гэмших өнгө илүү хүчтэй.

Энэ нь нэг үйлдэл болсон тэр агшинд, бараг зэрэгцэн өөр нэг үйлдэл шууд болсныг илэрхийлдэг бичгийн хэллэг юм. Эхний болон хоёр дахь үйлдлийн хооронд цаг хугацааны зай бараг байхгүй, гэнэт дараалан болсон гэсэн утга өгнө. 〜たとたん, 〜が早いか-тай ойролцоо; албан ёсны, уран зохиолын өнгөтэй.

Энэ нь шалтгаан, учир шалтгааныг илэрхийлдэг маш албан ёсны, бичгийн хийгээд хуучирсан хэллэг бөгөөд 〜から, 〜ので-ийн ёслол төгөлдөр хувилбар юм. Уран зохиол, эссе, албан баримт, цэцэн үгэнд тааралдана. Нэр үгтэй залгахдаа «名詞＋（の）ゆえに» хэлбэрээр орж, заримдаа «ゆえに» өгүүлбэрийн эхэнд «иймээс, тиймээс» гэсэн утгатай холбоос болж бас ордог.

Энэ хэллэг нь «энэнээс өөр тохирох зүйл/хүн өөр байхгүй» гэж тухайн зүйлийг өндрөөр үнэлж, цор ганц гэдгийг онцолно. Ихэвчлэн ない гэсэн үгүйсгэлтэй хосолж «〜をおいて〜ない» хэлбэрээр орж, «зөвхөн энэ л» гэсэн магтаал, өндөр үнэлгээний утга өгдөг. Албан ёсны, бичгийн өнгөтэй.

Энэ нь тодорхой нэг цаг хугацаа, өдрийг сүүлчийн хязгаар болгож, түүнээс хойш үргэлжилж байсан зүйлээ зогсоох, дуусгахыг илэрхийлнэ (жишээ нь 今日を限りに＝өнөөдрөөс эхлэн зогсоох). Ихэвчлэн тамхи татахаа болих, тэтгэвэртээ гарах, баяртай гэх зэрэг төгсгөл, шийдвэртэй холбоотой хэрэглэгддэг. Мөн «声を限りに» (хоолой шавхах хүртэл) гэх тогтсон хэллэг бас бий.

Энэ нь нэг үйл явдлыг эхлэлийн цэг болгож, түүний дараа ижил төстэй зүйлс дараалан, өргөжин тэлж байгааг илэрхийлдэг албан ёсны хэллэг юм. Ихэвчлэн концерт, тоглолт, борлуулалт, эсэргүүцэл зэрэг тасралтгүй өргөжих эерэг буюу идэвхтэй хөгжлийн утгатай хэрэглэгдэнэ. Эхлэлээс хойш олон зүйл сайжирч/нэмэгдэж байгаа дүр зургийг онцолдог.

Энэ нь нэг нөхцөл байдал, үйл явдлыг хараад/мэдээд аяндаа төрсөн сэтгэл хөдлөлийг (уур хилэн, гайхшрал, өрөвдөх, нулимс зэрэг) дотроо барьж тогтоож чадахгүй байгааг илэрхийлдэг маш албан ёсны, бичгийн хэллэг юм. Зөвхөн 怒り, 涙, 同情, 驚き зэрэг сэтгэл хөдлөлийн нэр үгтэй хэрэглэгддэг. Голдуу мэдээ, эссе, албан ярианд тааралдана.

Энэ нь хоёр гол утгатай албан ёсны бичгийн хэллэг: нэгдүгээрт, ямар нэг арга хэрэгсэл, нөөц, чанарыг ашиглан гэсэн утга (誠意をもって＝чин сэтгэлээр); хоёрдугаарт, цаг хугацаатай хамт орвол тодорхой мөч, өдрөөр төгсгөх/эхлэх заагийг тэмдэглэнэ (本日をもって＝өнөөдрийг хязгаар болгож). Албан мэдэгдэл, ёслолын ярианд маш түгээмэл.

Хүнд хэцүү нөхцөл, аюул, саад бэрхшээлийг огт тоохгүйгээр, айж эмээлгүйгээр зоригтойгоор ямар нэг үйлдэл хийсэн гэдгийг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн магтаалтай, биширсэн өнгө аястай хэрэглэгддэг бөгөөд гуравдагч этгээдийн (бусдын) зоригтой үйлдлийг дүрслэхэд тохиромжтой. Өөрийн үйлдлийг ярихад хэрэглэдэггүй. Урд талд нь голдуу хүндрэл, бэрхшээл, эрсдэлийг заасан нэр үг ордог.

「〜を余儀なくされる」 нь өөрийн хүсэлгүй ч гэсэн нөхцөл байдлын улмаас аргагүйн эрхэнд ямар нэг зүйлийг хийхэд хүрсэн гэдгийг заадаг (хохирогч, албадагдсан тал нь өгүүлэгдэхүүн болно). 「〜を余儀なくさせる」 нь эсрэгээрээ ямар нэг шалтгаан, нөхцөл хүнийг аргагүй байдалд оруулсан гэдгийг заадаг (нөхцөл шалтгаан нь өгүүлэгдэхүүн болно). Хоёулаа маш албан ёсны, бичгийн хэл бөгөөд сонин, мэдээ, тайланд элбэг тааралдана.

Эргэн тойрны хүмүүсийн санаа зовнил, эсэргүүцэл, хүлээлт зэргийг огт тоохгүйгээр, өөрийнхөөрөө аашилж байгааг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн зэмлэсэн, шүүмжилсэн өнгө аястай бөгөөд урд талд нь бусдын сэтгэл санаа, хүлээлт, шуугианыг заасан нэр үг ордог. Албан ёсны бичгийн хэлэнд илүү их хэрэглэгдэнэ.

Ямар нэг зорилгод хүрэхийн тулд хүчин чармайлт гаргаж ямар нэг үйлдэл хийж байгааг илэрхийлдэг хуучирсан, албан ёсны хэллэг. Энгийн 「〜ため」-аас илүү хүчтэй, тууштай зорилгыг онцолдог. Үйл үгийн ない-хэлбэрийн язгуурт ＋ んがため залгана (жишээ нь 行く→行かんがため). Ганц онцгой тохиолдол нь する→せんがため болдгийг анхаараарай.

Бодит байдал дээр тэгээгүй ч гэсэн, яг л тэр зүйлийг хийх гэж байгаа мэт хэт эрчимтэй, хүчтэй байдлыг дүрслэдэг утга төгөлдөр илэрхийлэл. Гол төлөв уран зохиол, бичгийн хэлэнд хэт хэтрүүлэн дүрслэхэд хэрэглэгдэнэ. Үйл үгийн ない-хэлбэрийн язгуурт залгана (жишээ нь あふれる→あふれんばかり). 「〜んばかりに」 нь үйлийг, 「〜んばかりの」 нь нэр үгийг тодотгож, 「〜んばかりだ」 нь өгүүлбэрийн төгсгөлд орно. する→せんばかり болно.

Ерөнхийдөө зөв мэт санагдах зүйл үргэлж, заавал тийм байх албагүй, үл хамаарах тохиолдол байж болно гэдгийг илэрхийлдэг. Хүний ерөнхий ойлголт, таамаглалыг хэсэгчлэн үгүйсгэхэд хэрэглэнэ. Ихэвчлэн 必ずしも (заавал) гэдэг үгтэй хамт орж утгыг чангалдаг.

Нэг удаа тийм үйлдэл хийчихвэл, түүний дараа гарцаагүй муу, гамшигтай, эргэж засагдашгүй үр дагавар бий болно гэдгийг онцолдог. Ард нь голдуу хяналтаас гарсан, сөрөг, зайлшгүй тохиолдох байдал ордог. Хүчтэй сөрөг өнгө аястай бөгөөд бичгийн ба ярианы хэлэнд хоёуланд нь хэрэглэгддэг.

Эхлээд нэг зүйлийг こそ-оор онцлон хүлээн зөвшөөрч, дараа нь が／けれど-оор эсрэг буюу зөрчилтэй санааг хэлдэг бүтэц. "...нь үнэн боловч, гэхдээ..." гэсэн утгатай. Тухайн зүйлийн нэг талыг хүлээн зөвшөөрөхдөө нөгөө талаас нь нэмж тайлбар, эсэргүүцэл оруулахад хэрэглэнэ.

Тодорхой түвшин, нас, шат, нөхцөлд хүрч байж л анх удаа ямар нэг зүйл боломжтой болсон, ойлгогдсон гэдгийг онцолдог. Ихэвчлэн "тэр түвшинд хүрэхгүй бол үүнийг ойлгох/хийх боломжгүй байсан" гэсэн нарийн утгатай. Албан ёсны, утга төгөлдөр хэллэг бөгөөд урд талд нь нас, туршлага, байр суурь зэргийг заасан нэр үг ордог.

Хоёр давхар үгүйсгэлээр бүрэн зөвшөөрөхгүй ч, бүрэн үгүйсгэхгүй болгож, утгыг зөөлрүүлэн дунд зэргийн, болгоомжтой батлах санаа илэрхийлдэг. "Огт байхгүй биш, бага зэрэг бол байгаа" гэх мэт болгоомжтой, шууд бус хариулт өгөхөд хэрэглэнэ. Эргэлзсэн, тодорхой бус, эсвэл хүчтэй биш зөвшөөрлийг илэрхийлэхэд тохиромжтой.

「〜たが最後」 ба 「〜たら最後」-той ижил утгатай хувилбар бүтэц. Нэг удаа тийм болчихвол, дараа нь зайлшгүй, засаж залруулашгүй муу үр дагавар гарна гэдгийг онцолдог. Ард нь голдуу хяналтаас гарсан, гамшигтай, эргэж буцалтгүй байдал ордог. Хүчтэй сөрөг өнгө аястай.

Нөхцөл байдал ийм ноцтой, эргэж засагдашгүй шатанд хүрсэн учраас өөр сонголт, арга байхгүй болсон гэдгийг илэрхийлдэг маш албан ёсны, утга төгөлдөр хэллэг. Ихэвчлэн ард нь "ийм болсон болохоор тэгэхээс өөр аргагүй" гэх мэт зайлшгүй шийдвэр, дүгнэлт ордог. Ноцтой, хүндэвтэр нөхцөлд хэрэглэгддэг.

Хоёр буюу түүнээс дээш хүчин зүйл хоорондоо нэгдэж, харилцан нөлөөлснөөр илүү хүчтэй, илүү томоохон үр дүн, нөлөө бий болсон гэдгийг илэрхийлдэг албан ёсны бичгийн хэллэг. Ихэвчлэн эерэг буюу гайхалтай үр дүнг тайлбарлахад хэрэглэгддэг. Урд талд нь нэгдэж нөлөөлж буй хүчин зүйлийг заасан нэр үг ордог.

Тодорхой байр суурь, мэргэжил, статус бүхий хүнд огт тохирохгүй, зохисгүй, ёс бус үйлдэл, зан байдлыг шүүмжлэн илэрхийлдэг маш албан ёсны, хуучирсан хэллэг. Голдуу 「（立場・職業）にあるまじき＋名詞」 хэлбэрээр орж, тухайн байр суурьт байх ёсгүй зүйлийг буруутгана. 教師にあるまじき行為 (багшид тохирохгүй үйлдэл) гэх мэт хэвшсэн хэлбэрээр элбэг тааралдана.

Аль ч тохиолдол, юу ч байсан хамаагүй, нэг адил үр дүн, нөхцөл хамаарна гэдгийг онцолдог. "... байсан ч бай, өөр юм байсан ч бай ялгаагүй" гэсэн утгатай бөгөөд ямар ч сонголтыг хамруулан үгүйсгэх буюу батлахад хэрэглэнэ. Урд талд нь нэр үг орж, түүний дараа 「何であれ」 нэмэгдэн "ялгаагүй" гэсэн санааг хүчтэй болгоно.